རྒྱལ་སྤྱི།
ཞི་ཅིང་ཕིང་གིས་ཆོས་དད་རང་དབང་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་བཞིན་པར་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཚོགས་འདུག
རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་ཨ་རིར་གཞུང་འབྲེལ་འཚམས་གཟིགས་བསྐྱོད་པ་དང་བསྟུན། ཞི་ཅིང་ཕིང་གི་འཛིན་སྐྱོང་འོག་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་བཞིན་པའི་གནད་དོན་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཚོགས་འདུག ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་རྒྱབ་ཏུ་རྒྱ་རིགས་ཡི་ཤུ་པའི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་ཆེད་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཚོགས་པ་ China Aid ཞེས་པའི་གོ་སྒྲིག་འོག་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལས་རིམ་དེ་ཚོགས་འདུག་པ་དང་། དེའི་ཐོག་ཡུ་གུར་ལས་འགུལ་བ་གྲགས་ཆེན་ Rabiya Kadeer ལགས་དང་། རྒྱ་ནག་གི་དམ་དྲག་སྲིད་བྱུས་འོག་དཀའ་སྡུག་དངོས་སུ་མྱོང་མཁན་རྒྱ་ནག་ཡི་ཤུ་པ་གཉིས། དེ་བཞིན་བོད་ནང་བོད་མིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་གསུངས་བཤད་གནང་མཁན་རྒྱལ་སྤྱི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་ཚོགས་གཞོན་སྐུ་ཞབས་བུ་ཆུང་ཀེ་ཚེ་རིང་ལགས་ནས་མཉམ་ཞུགས་གནང་འདུག སྐབས་དེར་བུ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་ནས་ཞི་ཅིང་ཕིང་གི་གཞུང་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པའི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་དང་། ལྷག་དོན་༸གོང་ས་མཆོག་གི་༸སྐུའི་ཡང་སྲིད་དབུས་པའི་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་རྣམ་པའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཕྱོགས་ཐད་སྟངས་འཛིན་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་བཞིན་པ་མངོན་གསལ་གནང་བ་མ་ཟད། ད་ལན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་དང་ཞི་ཅིང་ཕིང་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་སྐབས། ཨ་རིའི་གཞུང་ངོས་ནས་ཆོས་དད་རང་དབང་གལ་ཆེར་ངོས་འཛིན་ཞུ་བཞིན་པ་དེ་ར་ཁྲོད་གསལ་པོའི་ཐོག་ནས་ཞི་ཅིང་ཕིང་གིས་བོད་ནང་གི་ཆོས་དད་རང་དབང་ཡར་རྒྱས་བཏང་དགོས་པ་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་དོན་གནད་བཞིའི་ཐད་ཞུ་འབོད་གནང་འདུག
འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་དུ་བོད་དོན་དམིགས་བསལ་ཟུར་ཚོགས་ཤིག་བསྐོང་ཚོགས་གནང་འདུག
ཁ་སང་ཟླ་ ༩ ཕྱི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་བཅུ་པ་ཚོགས་བཞིན་པ་དང་བསྟུན། རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཟུར་ཚོགས་ཤིག་བསྐོང་ཚོགས་གནང་འདུག ཟུར་ཚོགས་དེ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་ཨི་ཊ་ལིའི་ Radical ཚོགས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཚོགས་པ་གཅིག་དང་། ཨ་རི་ནང་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ Tibet Justice Center བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་གཙོས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཞབས་ཞུ་ཚོགས་པ་དང། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་། དེ་བཞིན་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་བཅས་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་གོ་སྒྲིག་གནང་པ་ཞི་ཡིན་འདུག སྐབས་དེར་བོད་མི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་སྐུ་ཞབས་མགོ་ལོག་འཇིགས་མེད་ལགས་ཀྱིས་བོད་ནང་རྒྱ་གཞུང་གིས་སྡུག་རྩུབ་དང་བཙོན་ཁང་ནང་བོད་མི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་ལ་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་སྡུག་སྦྱོང་མནར་སྤྱོད་བཏང་ལུགས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་རང་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་དང་སྦྲགས་ཏེ་གསུངས་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་གཏན་འབེབསགནང་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་བརྩི་བཀུར་མེད་པ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་མུས་ཡིན་སྟབས། དེས་རྒྱ་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ངོས་ལེན་མེད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད་སྐོར་སོགས་གསུངས་འདུག དེ་བཞིན་ཟུར་ཚོགས་དེའི་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་ Vincent Metten ལགས་དང་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ་པདྨ་སྒྲོལ་མ་ལགས་རྣམ་པ་གཉིས་ནས་ཉེ་ཆར་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙོན་ཁང་ནང་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་སྐུ་བཀྲོངས་པའི་གནད་དོན་སོགས་བོད་དོན་གསུང་བཤད་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད། རྩ་བའི་ཟུར་ཚོགས་འདིའི་ཐོག་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་དང་། ཐུགས་སྣང་གནང་མཁན། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་དང་རྒྱ་ནག་གཙོས་པའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་ཁག་ཅིག་བཅས་མཁྱོན་མི་གྲངས་ ༣༠ ཡས་མས་ཤིག་མཉམ་ཞུགས་གནང་འདུག
ཞི་ཅིང་ཕིང་ལ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་དང་སྦྲགས་ཏེ་ཨ་རིར་ཕེབས་བསུ་ཞུས་འདུག
རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་ལ་བོད་མི་གཙོས་པའི་ཡུ་གུར་དང་། ཐེ་ཝན། དེ་བཞིན་ཕཱ་ལུང་ཀུང་ཆོས་བརྒྱུད་ཉམས་ལེན་པ་སོགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ངོ་རྒོལ་གནང་བཞིན་ཨ་རིར་ཕེབས་བསུ་ཞུས་འདུག ཁ་སང་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་ཨ་རིར་རྒྱལ་དོན་འཚམས་གཟིགས་འབྱོར་ནས་ Seattle གྲོང་ཁྱེར་Western གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་པ་ཁག་ཅིག་དང་ཐུག་འཕྲད་ཞུ་འཆར་དང་བསྟུན། ཝ་ཤིང་ཊོན་མངའ་སྡེའི་བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་དང་པོཊ་ལེན་ཌི་དང་ Seattle བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ། དེ་བཞིན་ས་གནས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་བཅས་ཐུན་མོང་གིས་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་ལ། བོད་ནང་དྲག་གནོན་བྱ་རྒྱུ་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་དང་བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་གློད་བཀྲོལ་དགོས་ཅེས་བོད་དོན་ཞུ་འབོད་གནང་འདུག་པ་མ་ཟད། སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷོ་མས་ཞི་ཅིང་ཕིང་དང་ལྷན་དུ་བོད་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་གཙོར་གྲས་སུ་གླེང་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཤུགས་ཆེ་བཏོན་ཡོད་པ་རེད་འདུག ཞི་ཅིང་ཕིང་གནས་སྡོད་བྱ་ཡུལ་མགྲོན་ཁང་དེའི་ཉེ་འཁོར་ཡོངས་ལ་བདེ་འཇགས་མི་སྣ་འཕོན་ཆེ་འགྲེམས་འཇོག་བྱས་པ་དང་། ལྷག་དོན་མགྲོན་ཁང་གི་ཉེ་འདབས་སུ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལམ་མང་དག་ཅིག་ཆེད་བཀག་བྱས་ཏེ་རླངས་འཁོར་གཅིག་ཀྱང་བཏང་གི་མེད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། བོད་མི་ལས་འགུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མགྲོན་ཁང་ནས་རྒྱང་ཐག་ཕི་ཊི་བརྒྱ་ཡས་མས་ཤིག་ཡོད་པའི་སར་ནས་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག ཁ་སང་ཚེས་ ༢༢ ཉིན་གྱི་ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་ཐོག་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་བ་ཙམ་མ་ཟད། རྒྱ་གཞུང་གིས་དྲག་གཅོད་སྲིད་བྱུས་འོག་མནར་གཅོད་བཟོད་དཀའ་བའི་ངལ་བ་མྱོང་བཞིན་པའི་ཕྱིར་སྡོད་ཡུ་གུར་བ་དང་ཐེ་ཝན། དེ་བཞིན་ཕཱ་ལུང་ཀུང་ཆོས་བརྒྱུད་ཉམས་ལེན་པ་སོགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཞི་ཅིང་ཕིང་གནས་སྡོད་བྱ་ཡུལ་མགྲོན་ཁང་ (Western Hotel) གི་གཞུང་ལམ་ཟུར་དུ་སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་དགོས་འདུན་གྱི་འཕྲེད་དར་འཕྱར་ཏེ་ངོ་རྒོལ་གནང་ཡོད་པ་རེད། གཞི་རྩའི་ཞི་ཅིང་ཕིང་ཁ་སང་ཨ་རིའི་ Seattle གྲོང་ཁྱེར་ནང་འབྱོར་རྗེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་པ་ཁག་ཅིག་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་གྲུབ་རྗེས། ཕྱི་ཚེས་ ༢༤ དང་། ༢༥ བཅས་སུ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་གཙོས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་དང་ལྷན་དུ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་གྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་ཐོག་གྲོས་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་དོན་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་གིས་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་གཏམ་བཤད་བྱ་ རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།
རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྐོར་གླེང་པ།
ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ Swiss གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ Geneva ནང་དུ་ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༡༤ ནས་མགོ་འཛུགས་གནང་པའི་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་ ༣༠ ཚོགས་བཞིན་པ་དང་བསྟུན། ཁ་སང་ཕྱི་ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་དམིགས་བསལ་དོ་ཁུར་དགོས་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ་སྐུ་ཚབ་གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་སྐོར་གླེང་སློང་གནང་འདུག གནངས་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཨ་རིའི་ནང་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ Tibet Justice Center ཞེས་པའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་གོ་སྒྲིག་འོག་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་དུ་བོད་དོན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་དམིགས་བསལ་ཟུར་ཚོགས་ཤིག་གནང་རྒྱུ་རེད་འདུག རྩ་བའི་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་ ༣༠ པ་དེ་ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༡༤ ནས་དབུ་འཛུགས་ཐོག་ཟླ་རྗེས་མའི་ཚེས་ ༢ བར་ཚོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་སྤྲེ་ལད་གནང་རྒྱུ་མང་དྲག་པར་སྐྱོན་བརྗོད་ཞུས་པ།
ཨ་རིའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ (Chinese Human Rights Defenders) ཞེས་པ་དེས་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་སྣེ་ལེན་གུས་བཀུར་དང་སྤྲེ་ལད་གནང་རྒྱུ་མང་དྲག་པར་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་བྱས་འདུག ཟླ་ ༩ ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་ནང་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ (FreeBeacon) བརྒྱུད་ལམ་ཐོག་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། ཨ་རིའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་ཚོགས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་གཟའ་འཁོར་སྔོན་མའི་ནང་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་གི་མཚན་ཐོག་ལ་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་ཕུལ་ཏེ་ཞི་ཅིང་ཕིང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་སྲིད་གཞུང་དེས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་ནང་མཐོང་མྱོང་མེད་པའི་དྲག་སྤྱོད་འོག་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་། དྲང་བདེན་བཅས་གཉེར་བའི་རྩོམ་པོ་དང་། ལས་འགུལ་བ། དེ་བཞིན་ཁྲིམས་རྩོད་པ་བཅས་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པ་ལུང་འདྲེན་གྱིས་སྲིད་འཛིན་མཆོག་གིས་ཞི་ཅིང་ཕིང་དང་ཐུག་འཕྲད་མ་བྱེད་གོང་ནས་ཁུལ་དེར་ཡོད་པའི་རྩོམ་པོ་དང་ཁྲིམས་རྩོད་པ། ལས་འགུལ་བ་བཅས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོར་གདན་ཞུ་གནང་དགོས་པའི་ནན་སྐུལ་ཞུས་འདུག དེ་བཞིན་ཚོགས་ཁག་ཅིག་ནས་རིང་མིན་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་ཨ་རིར་རྒྱལ་དོན་འཚམས་གཟིགས་དང་བསྟུན། སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་ནས་རྒྱའི་བཙོན་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་ཡོངས་ཀྱི་གནད་དོན་ངེས་པར་གླེང་དགོས་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་བཙོན་པ་རྣམས་གློད་བཀྲོལ་མ་བཏང་པར་ཐུག་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་མེད་པའི་དགོངས་འཆར་ཁག་ཅིག་བཏོན་གནང་འདུག ལྷག་པར་དུ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ནས་འདི་ལོ་ཟླ་ ༧ པ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ ༣༠༠ ལྷག་དང་རྩོམ་པོ་དང་ལས་འགུལ་བ་བཅས་ལ་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་དྲག་གནོན་འོག་བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་ལས་ཁག་ཅིག་བཙོན་གྲོལ་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟའི་ཆར་མི་གྲངས་ ༢༣ མུ་མཐུད་བཙོན་ཁང་མནར་གཅོད་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་ཚོགས་པ་དེའི་སྙན་ཐོ་ནང་བཀོད་འདུག དེ་བཞིན་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་ཁག་ཐོག་ལ་སྔར་མེད་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། འདས་པའི་དུས་ཚོད་ནང་དྲག་གནོན་དེ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཉག་ཅིག་ཡིན་སྐོར་གསུངས་འདུག དེ་བས་ཀྱང་རྒྱ་གཞུང་གིས་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་ཚོར་སྔར་ལྷག་དམ་དྲག་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་མུས་ཡིན་ཀྱང་ཨ་རིའི་གཞུང་ནས་ད་དུང་ཡང་རྒྱ་གཞུང་ལ་གུས་བཀུར་དང་སྤྲེ་ལད་གནང་རྒྱུ་མང་དྲག་པར་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་ཞུས་པ་དང་། ལྷག་དོན་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ནས་ཞི་ཅིང་ཕིང་ལྷན་དུ་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དེ་དག་གཙོས་པའི་གནད་དོན་ཐད་གླེང་འདོད་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་མངོན་གྱི་ཡོད་པ་སྐྱོན་བརྗོད་ཞུས་འདུག དེ་བཞིན་ཡང་ཉེ་ཆར་བཟང་བཙོན་འོག་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་པའི་རྒྱ་རིགས་སྒྱུ་རྩལ་བ་གྲགས་ཅན་ Ai Weiwei ལགས། ཨིན་ཡུལ་གྱི་ Royal Academy ཞེས་པས་ཁོང་གི་སྒྱུ་རྩལ་དང་འབྲེལ་བའི་འགྲེམས་སྟོན་ཚོགས་བཞིན་པར་གསར་འགོད་པས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་དྲག་གནོན་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐོར་ཁོང་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུ་དོན་ལྟར་ཁོང་གིས་བོད་གཙོས་པའི་རྒྱ་ནག་ནང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་ཅིག་ནས་དཀའ་སྡུག་གཅིག་མཚུངས་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་དང། དེ་དག་ནི་རྒྱ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ཡིན་སྟབས། སྒྲིག་འཛུགས་དེ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་ལ་འགྱུར་བ་མ་ཕྱིན་བར་དུ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལའང་འགྱུར་བ་འགྲོ་ཁག་པོ་ཡིན་སྐོར་སོགས་གསུངས་འདུག
ཨོ་བྷ་མཆོག་ནས་ཞི་ཅིང་ཕིང་དང་ལྷན་དྲག་གནོན་ཆེ་བའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་གླེང་དགོས་པའི་ཞུ་སྐུལ་གནང་འདུག
ཁ་སང་ཨ་རི་ནང་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་དང་བོད་དོན་ལས་འགུལ་བསྟི་གནས་ཁང་། སྤྱི་དམངས་སྟོབས་ཤུགས་ཚོགས་པ་བཅས་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ལྦ་ཤིང་ཊོན་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་མདུན་ཐང་དུ་ཞུ་སྐུལ་གྱི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་འདུག སྐབས་དེར་བོད་མི་གཙོས་པའི་རྒྱ་གཞུང་གིས་སྡུག་རྩུབ་འོག་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པའི་ཤིན་ཅང་དང་ཡུ་གུར་མི་རིགས་ ༥༠ ཙམ་ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐོང་ཚོགས་གནང་སྟེ། རིང་མིན་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་ཨ་རིར་རྒྱལ་དོན་འཚམས་གཟིགས་དང་བསྟུན། སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་ནས་རྒྱའི་ བཙོན་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་ཡོངས་ཀྱི་གནད་དོན་ངེས་པར་གླེང་དགོས་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་མཆོག་གི་གནད་དོན་ཐད་འདྲི་རྩད་བྱ་དགོས་པའི་ཞུ་འབོད་ཁག་ཅིག་བཏོན་གནང་འདུག ཐེངས་འདིའི་ལས་འགུལ་ཐོག་ཁོང་རྣམས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་ཁང་འདྲ་མིན་གྱི་གསར་འགོད་པ་ ༡༥ ལྷག་ཆེད་འབོད་ཀྱིས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་གནང་པ་དང་། དེ་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་མཆོག་གི་སྤུན་མཆེད་དགེ་བཤེས་ཉི་མ་ལགས་གཙོས་པའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ལྷ་སྒྲོན་བཀྲས་མཐོང་ལགས། དེ་བཞིན་བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པའི་ཡུ་རོབ་འགན་འཛིན་པདྨ་སྒྲོལ་མ་ལགས་དང་གཞན་ཡང་རྒྱ་ནག་མངས་གཙོ་རྩོད་ལེན་པ་སྐུ་ཞབས་ Yang Jian li སོགས་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་དྲག་གནོན་འོག་བོད་དང་ཤིན་ཅང་དེ་བཞིན་ཡུ་གུར་མི་རིགས་སོགས་ཀྱི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས་གཏམ་བཤད་གནང་འདུག་པ་མ་ཟད། ལས་འགུལ་བ་རེ་རེའི་ཕྱག་ཏུ་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙོན་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་པར་སོགས་བསྣམས་ཞིང་། ཁོང་རྣམས་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པར་འཕྲལ་དུ་གློད་བཀྲོལ་དགོས་པ་གསུངས་འདུག
ཞི་ཅིང་ཕིང་དང་ལྷན་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་གླེང་དགོས་པའི་ཞུ་སྐུལ།
རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གཙོས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་དགུ་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་ལྷན་དུ་འགྲོ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་ཐད་ལ་གླེང་སློང་ངེས་པར་དུ་གནང་དགོས་པའི་ནན་སྐུལ་གྱི་ཕྱག་ཞིག་ཕུལ་འདུག ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༢ ནས་བཟུང་གཟའ་འཁོར་གཅིག་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་ཨ་རི་ནང་རྒྱལ་དོན་ཕྱོགས་བསྐྱོད་ཡོང་གཏན་ཁེལ་ཡོད་པ་བཞིན་། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་དང་། སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་ཞིབ་ཚོགས་པ་སོགས་རྒྱལ་སྤྱའི་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཆེ་ཁག་དགུ་ནས་གོ་སྐབས་དེ་དང་སྟུན་། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་རྒྱ་རིགས་གཙོས་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ཁག་ལ་གུས་བརྩི་ཞུ་ཆེད་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་ལྷན་དུ་དེ་འབྲེལ་གླེང་སློང་ནན་པོ་གནང་དགོས་པ་བརྗོད་འདུག དེ་བཞིན་གཞེན་སྐུལ་དེའི་ནང་ཨོ་བྷ་མ་སྲིད་གཞུང་ནས་ཞི་ཅིང་ཕིང་ལ་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཕེབས་བསུའི་སྣེ་ལེན་ཞུ་རྒྱུ་དང་འཚམས་འདྲིའི་གསོལ་སྟོན་བཤམ་ཐུབ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མུ་མཐུད་འགྲོ་བ་མིའི་གནད་དོན་ཐད་ལ་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་པའི་དངོས་ཡོད་གནད་དོན་ཁག་ལ་འདྲི་རྩད་བྱ་ཐུབ་ཚེ་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་ཡོད་སྐོར་འཁོད་འདུག གཞན་ཡང་ཚོགས་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་གིས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཙམ་གྱི་ནང་ལ་རྒྱ་ནག་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་གཞི་རྩའི་མི་དམངས་ཀྱི་འགྲོ་བསྐྱོད་རང་དབང་དང་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་། དེ་བཞིན་འདུ་འཛོམས་དང་ཆོས་དད་ཀྱི་རང་དབང་སོགས་ལ་དམ་དྲག་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་མབཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་གནས་སོགས་གང་ལའང་གོ་སྐབས་གཅིག་མཚུངས་མེད་པ་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཁག་ཅིག་ཀྱང་གསལ་བཤད་གནང་འདུག ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་རྒྱ་ནག་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་རྒྱ་རིགས་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དང་ཞི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཁྲིམས་མཐུན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱས་པ་མ་ཟད་། ད་ལྟའི་ཆར་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ ༡༥ ལྷག་ཙམ་མུ་མཐུད་བཀག་ཉར་བྱེད་བཞིན་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཁག་ཐེར་བཏོན་བརྒྱུད་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་ནས་ཞི་ཅིང་ཕིང་ལྷན་དུ་གནད་དོན་དེ་དག་གི་ཐོག་ཡང་འདྲི་རྩད་ནན་པོ་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། དེ་མཚུངས་མི་དམངས་ཀྱི་མངོན་འདོད་གང་ཡིན་མ་གོ་མ་ཐོས་མེད་པར་བཟོ་དགོས་པའི་ཞུ་སྐུལ་གནང་འདུག
བོད་རིགས་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཕྱིར་ཕུད་བྱ་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་པ།
ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་ནས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་པ་དང་དང་རྒྱ་ནག་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གནས་སྟངས་སྐོར་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་གནང་མཁན་བོད་རིགས་རྣམས་ཕྱིར་ཕུད་བྱ་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་འདུག ཟླ་འདིའི་པྱི་ཚེས་ ༢ ཉིན་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་རྒྱལ་ས་ Canberra ནང་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཁང་གི་མདུན་དུ་ཁུལ་དེའི་ནང་གློག་བརྙན་བཟོ་སྐྲུན་ཁང་ Foxtel དང། ཨ་རིའི་ཚོང་གཉེར་ཁང་ Matchbox གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ གསང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ (Secret City) ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་ཞིག་འཁྲབ་སྟོན་གནང་འགོ་བཙུགས་འདུག གློག་བརྙན་དེའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱ་ནག་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གནས་སྟངས་སྐོར་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་མེ་ཏོག་བ་སྤུའི་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་དང། བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་གནང་བ་སོགས་ཀྱི་འཆར་སྣང་རང་བཞིན་དང་འདྲེས་པའི་གློག་བརྙན་ཞིག་ཆགས་འདུག སྐབས་དེར་བོད་དོན་གློག་བརྙན་པར་གཞི་འཁྲབ་སྟོན་ཞུས་པའི་ཚེ་ཁུལ་དེར་གནས་སྡོད་བོད་མི་མི་ཉག་བརྩོན་འགྲུས་འོད་ཟེར་ལགས་གཙོས་པའི་བོད་པའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་པ་བུ་གསུམ་དང་བོུ་གསུམ་བཅས་ཀྱིས་བོད་པའི་ངོ་བོ་མཚོན་ཕྱིར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དང་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གསལ་བའི་ཤོག་བྱང་སོགས་འཁྱེར་ཡོད་སྟབས། ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་མི་སྣ་དང་རྒྱ་རིགས་གློག་བརྙན་སྟོན་བྱེད་མཁན་ཁག་ཅིག་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་བྱ་ཡུལ་དུ་སླེབས་ནས་གློག་བརྙན་འཁྲབ་ཁྲིད་པར་བོད་མི་ཚོ་འཁྲབ་སྟོན་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱ་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་ཀྱང། གློག་བརྙན་འཁྲབ་ཁྲིད་པས་བོད་མི་ཚོ་ཕྱིར་ཕུད་གཏང་བ་ཡིན་ན་གློག་བརྙན་འཁྲབ་ཁྲིད་བྱུ་རྒྱུ་མིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བརྟེན། མཐར་རྒྱ་རིགས་འཁྲབ་སྟོན་པ་རྣམས་རང་འགུལ་གྱིས་ཕྱིར་བུད་བྱ་དགོས་བྱུང་འདུག རྩ་བའི་ད་ལན་གྱི་གློག་བརྙན་དེའི་ནང་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་མཁན་བོད་མི་ཙམ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འོག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིནཡོད་པའི་ཡུ་གུར་བ་སོགས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་པ་ ༢༠༠ ཡས་མས་ཤིག་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་པ་དང། གློག་བརྙན་དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༢ ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་སྟོན་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད་འདུག
ཨ་རི་གཞུང་གིས་རྒྱ་གཞུང་ནས་བོད་ཐོག་དམ་དྲག་གི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་བཞིན་པར་བསམ་ནན་བཏང་དགོས་པ།
ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་ནང་གཞུང་འབྲེལ་འཚམས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་མཁན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་དམིགས་བསལ་གཞུང་ཚབ་པ་སྐུ་ཞབས་ David Saperstein ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་ནས་བོད་མིའི་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐོག་དམ་དྲག་གི་སྲིད་བྱུས་སྤེལ་བཞིན་པར་བསམ་བློ་ནན་གཏན་བཏང་དགོས་པ་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། ཁ་སང་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲ་གནས་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར་གཞིགས་ན། སྐུ་ཞབས་ David Saperstein ལགས་ཉེ་ཆར་ཕྱི་ཟླ་ ༨ པའི་ཚེས་ ༢༠ ནས་ ༢༨ བར་རྒྱ་ནག་ནང་གཞུང་འབྲེལ་འཚམས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་དང་མཇལ་འཕྲད་ཁྲོད་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང། དེ་དག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཆེད་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པར་བསྔགས་བརྗོད་གནང་འདུག ཨ་རི་གཞུང་གི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་གི་གནས་སྟངས་ཞན་པོ་ཡོད་པར་ཐུགས་འཚབ་ཡོད་པ ཁག་ལུང་འདྲེན་དང་སྦྲགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ Zhejiang གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡི་ཤུའི་ལྷ་ཁང་གི་སྐུ་རུ་ཁ་ཕབ་པ་དང། ལྷ་ཁང་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་དང། བོད་དང་ Xinjiang ནང་བོད་མི་དང་ཡུ་གུར་བ་ཚོས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཕྱོགས་ཐོག་ལ་དམ་དྲག་བྱས་སྟབས། ཕན་ལས་གནོད་ཆེ་བ་བཟོ་མཁན་གྱི་སྲིད་བྱུས་རྣམས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་བསམ་བློ་ནན་གཏན་བཏང་དགོས་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་འདུག ད་དུང་ཁོང་གིས་ཉེ་ཆར་རྒྱ་གཞུང་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་མཁན་གྱི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དང། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་མང་དག་ཅིག་འཛིན་བཟུང་བཀག་ཉར་བྱེད་པར་ཨ་རི་གཞུང་ནས་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐོར་གསུངས་པ་མ་ཟད། ཐེངས་དེའི་འཚམས་གཟིགས་ཁྲོད་སྐུ་ཞབས་ David Saberstein ལགས་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་དང་། Shijiazhuang དང། Shanghai དང། Hangzhou དེ་བཞིན་ HongKong བཅས་ཀྱི་ནང་ཕེབས་ནས་ས་གནས་དེ་དག་གི་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་དང། ཆོས་ལུགས་དབུ་འཁྲིད། སྤྱི་དམངས་འཐུས་མི་བཅས་ཀྱི་ལྷན་དུ་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཐོག་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐོག་ལ་གྲོས་བསྡུར་ལྷུག་པོ་གནང་འདུག