༸གོང་ས་མཆོག
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་ཆོས་འབྲེལ་ལེགས་གྲུབ་མཛད་པ།
བོད་མིའི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་གཉེར་བ་གཙོས་པའི་ཝི་ཏི་ནམ། ཀོ་རི་ཡ། ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ། དེ་བཞིན་རྡ་སར་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་གློ་བུར་ལྷགས་པའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས་མཛད་པའི་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་ལེའུ་ལྔ་པ་ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བའི་བཀའ་ཆོས་བཀྲིན་ཆེ་བ་དང་སྦྲགས་ཏེ་ཉིན་གྲངས་གསུམ་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་རེ་ཞིག་མཇུག་སྒྲིལ་གནང་སོང་།
མགོན་པོ་༸གང་ཉིད་མཆོག་ནས་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༧ ནས་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་དེ་རིང་ཚེས་ ༩ བར་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་འདུལ་བྱ་ནཱ་ལེནྡྲའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་རྒྱ་གར་སློབ་ཕྲུག་དང་ཝི་ཏི་ནམ། ཀོ་རི་ཡ། ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ། དེ་བཞིན་རྡ་སར་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་གློ་བུར་ལྷགས་པའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས་མཛད་པའི་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་བཀའ་ཆོས་བཀྲིན་ཆེ་བ་དང་། དེ་རིང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཉིན་མཐའ་མའི་ཐོག་ཆོས་ཞུ་བ་ཚོར་ལེའུ་ལྔ་པ་ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་དབུ་འཛུགས་མཛད་ཡོད་པ་རེད།
དེའང་དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཤིཀ་ཤཱ་ཞེས་པའི་རྒྱ་གར་ནང་པའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་ནས་ལེགས་སྦྱར་འམ་ Sanskrit སྐད་ཀྱི་ཐོག་པཎ་གྲུབ་ ༡༧ གྱི་གསོལ་འདེབས་གསུང་འདོན་གནང་གྲུབ་བསྟུན། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཉིན་མཐའ་མའི་ཆོས་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཡོད།
སྐབས་དེར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ངོས་ནས་སོ་སོའི་བླ་མ་དང་བླ་བརྒྱུད་ཁག་ལ་རྩ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ཐོག་ང་ཚོའི་བླ་མ་དང་དགེ་རྒན་གཙོ་བོ་དེ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་པ་དེ་དག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བཀའ་སྩལ་དང་འབྲེལ། ད་ལན་རྒྱ་གར་གྱི་ཐོུང་མ་ཡིན་པའི་ Sanskrit སྐད་ཀྱི་ཐོག་ལ་པཎ་གྲུབ་ ༡༧ གྱི་གསོལ་འདེབས་གསུང་པའི་སྐབས་སུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུགས་ཚོར་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་བཀའ་བསྩལ་མཛད་སོང་། དེ་བཞིན་མགོན་པོ་༸གང་ཉིད་མཆོག་གིས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ལག་བསྟར་བྱེད་མཁན་ཁོངས་སུ་ Burma དང་། Thailand དང་། Sri Lanka སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་དར་ཁྱབ་ཡོད་པའི་ Pali རིག་གཞུང་དེ་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་གནང་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱ་ནག་དང་སོག་པོ། རྒྱ་གར་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་དར་ཁྱབ་ཡོད་པའི་ Sanskrit རིག་གཞུང་དེའི་བྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ནས་ནང་པ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གི་རིག་གཞུང་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ་དེ་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་གནང་དགོས་གལ་ཡིན་པ་སོགས་བཀའ་བསྩལ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་རིང་བཀའ་ཆོས་མཐའ་མའི་ཆོས་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་མ་བསྐྱང་གོང་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཁག་ཅིག་ལ་དམིགས་བསལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་རྒྱ་གར་ནང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་སྔོན་ནས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཨ་ཧིཾ་སཱའི་ཕན་ཡོན་དང་དར་འཕེལ་སྐོར་ལ་བཀའ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་གནང་ཡོད་པ་རེད་འདུག
རྩ་བའི་ནཱ་ལེནྡྲའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ངོས་ནས་དེ་སྔ་ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དྲུང་ནས་བཀའ་ཆོས་ཞུས་མྱོང་ཡོད་པ་ལྟར། ད་ལན་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་དེ་ཐེངས་ ༥ དེ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་པ་དང། ཐེངས་འདིའི་ཆོས་འབྲེལ་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་ ༡༢༠༠ གཙོས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ ༧༨ ཙམ་གྱི་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་ ༦༦༥༠ དང་། དེ་བཞིན་རྡ་སར་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་གློ་བུར་ལྷགས་པའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ ༨༠༠༠ བརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་འདུག
དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཆོས་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་མ་བསྐྱང་གོང་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་ Federation of Indian Chambers of Commerce & Industry ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་ཧཻདརཱ་བཱད་ཡན་ལག་གི་རྒྱ་གར་གྱི་ཚོང་དང་བཟོ་གྲྭའི་སྤྱི་མཐུན་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་བུད་མེད་ཚོགས་སྡེའི་ཚོགས་མི་བེུད་ ༥༨ རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་མཇལ་ཁ་གནང་འདུག
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་ཆོས་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་པ།
དེ་རིང་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༧ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཚོུད་ ༩།༠༠ སྟེང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་སློབ་གཉེར་ཁང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར། བཀའ་བཞེས་བཟང་པོ་སྨིན་བསྩལ་ཐོབ་སྟེ། མགོན་པོ་༸གང་ཉིད་མཆོག་གིས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་གཉེར་བ་གཙོས་པའི་ཝི་ཏི་ནམ། ཀོ་རི་ཡ། དེ་བཞིན་ཕྱི་ནང་གི་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས་མཛད་པའི་སྤྱོད་འཇུག་ལེའུ་བཞི་པའི་ཆོས་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་གནང་སོང་།
དེ་རིང་སྔ་དྲོ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་མཚམས་རྒྱ་གར་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཤིཀ་ཤཱའམ་ནཱ་ལེནྡྲའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དད་ལྡན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གཞུང་ལྟར། མགོན་པོ་༸གང་ཉིད་མཆོག་ལ་མཆོད་ཡོན་དང་། ཞབས་བསིལ། མེ་ཏོག བདུག་སྤོས། མར་མེ། དྲི་ཆབ། ཞལ་ཟས། རོལ་མོ་བཅས་ཀྱི་མཆོད་རྫས་སྣ་ཚོགས་འདེགས་འབུལ་ཞུས་གྲུབ་རྗེས་ཆོས་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་གནང་སོང་།
སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་ཆོས་དངོས་གཞི་དབུ་འཛུགས་མ་གནང་པའི་གོང་ལ་བཀའ་བསྩལ་གནང་དོན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་དེ་རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ཡིན་པ་དང་། ད་ལན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་གྲོགས་རྣམས་ལ་ཆོས་གསུང་སྐབས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུགས་ཚོར་ཞིག་འཁྲུངས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བཀའ་སྩལ་དང་འབྲེལ། རྒྱ་གར་ནང་དུ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཆོས་བརྒྱུད་གཙོ་ཆེ་ཁག་དར་འཕེལ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྷག་དོན་རྒྱ་གར་ནང་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུལ་དབར་གུས་བརྩི་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ངང་གནས་ཐུབ་པདེ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་མིག་དཔེ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་གར་གྱི་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ནས་སོ་སོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་དུས་ནས་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་ནས་འོས་ཤིང་དེར་དགའ་བ་སྐྱེས་དགོས་པ་ཞིག་རེད་བཅས་བཀའ་གནང་ཡོད།
༸གོང་ས་མཆོག་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་དད་ལྡན་པ་ཁག་ཅིག་ནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་དེའི་བརྒྱུད་འཛམ་གླིང་ལ་ཕན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་ཐུབ་བམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་༸གང་ཉིས་མཆོག་གིས་བཀའ་ལན་སྩལ་བར་རྒྱ་གར་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱུན་འཛིན་གནང་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་སྐོར་དཔེ་མཚོན་གསུངས་པ་དང་སྦྲགས། མ་འོངས་པར་དེ་མཚུངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དམ་འཛིན་གནང་ཚེ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་ངེས་ཡིན་སྟབས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་ཉམས་ལེན་དང་སློབ་གཉེར་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་སྐོར་བཀའ་བསྩལ་གནང་ཡོད་པ་རེད།
གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་མཛད་རིམ་ཁག་དཔའ་ལྡན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་གི་མཐུན་འགྱུར་འོག་ཐད་སྲིང་གནང་རྒྱུ་མ་ཟད། ཨིན་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད། རྒྱ་གར་སྐད། དེ་བཞིན་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་གསུང་ཆོས་གསན་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད་འདུག
རྩ་བའི་ནཱ་ལེནྡྲའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ངོས་ནས་དེ་སྔ་ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དྲུང་ནས་བཀའ་ཆོས་ཞུས་མྱོང་ཡོད་པ་ལྟར། ད་ལན་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་དེ་ཐེངས་ ༥ དེ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་པ་དང། ཐེངས་འདིའི་ཆོས་འབྲེལ་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་ ༡༢༠༠ གཙོས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ ༧༨ ཙམ་གྱི་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་ ༦༦༥༠ དང་། དེ་བཞིན་རྡ་སར་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་གློ་བུར་ལྷགས་པའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ ༨༠༠༠ བརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་འདུག
དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཆོས་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་མ་བསྐྱང་གོང་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་ Federation of Indian Chambers of Commerce & Industry ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་ཧཻདརཱ་བཱད་ཡན་ལག་གི་རྒྱ་གར་གྱི་ཚོང་དང་བཟོ་གྲྭའི་སྤྱི་མཐུན་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་བུད་མེད་ཚོགས་སྡེའི་ཚོགས་མི་བེུད་ ༥༨ རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་མཇལ་ཁ་གནང་འདུག
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཆོས་འབྲེལ་ལེགས་གྲུབ་མཛད་པ།
བོད་མིའི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་གཙོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་གི་སློབ་ཕྲུག་དང་། ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ། དེ་བཞིན་རྡ་སར་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་གློ་བུར་ལྷགས་པའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དགོས་གལ་ཡིན་པ་བཀའ་བསྩལ་དང་སྦྲགས་ཏེ་ཉིན་གྲངས་གསུམ་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་རེ་ཞིག་མཇུག་སྒྲིལ་གནང་སོང་།
མགོན་པོ་༸གང་ཉིད་མཆོག་ནས་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡ ནས་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་དེ་རིང་བར་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་ཆེད་དུ་འདུལ་བྱ་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་དང་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་གི་སློབ་ཕྲུག་གཙོས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཞུ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྒྱུད་ལ་སྐུལ་མ་འདེབས་པ་དད་པའི་ལྗོན་ཤིང་གི་ཆོས་འབྲེལ་རེ་ཞིག་མཇུག་སྒྲིལ་གནང་བ་དང་། དེ་རིང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཉིན་མཐའ་མའི་ཐོག་ཆོས་ཞུ་བ་ཚོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་མཛད་པ་དང། དེ་བཞིན་གང་བློ་མའི་ལྗགས་ལུང་དང་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་རྗེས་སྣང་མཛད་ཡོད་པ་རེད།
དེ་རྗེས་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་ཐེངས་བཅུ་པ་རེ་ཞིག་ལེགས་གྲུབ་དང་བསྟུན། རྡ་ས་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཚོགས་ཆུང་དང་རྡ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་གཉིས་ནས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་མཎྜལ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།
རྩ་བའི་ཐེངས་འདིའི་ཆོས་འབྲེལ་ཐོག་བོད་ཁྱིམ་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལྔ་དང་རྒྱ་གར་ནང་གི་མཐོ་སློབ་ ༤༢ ཙམ་དང། རྒྱལ་ཁབ་མི་འདྲ་བ་ཁག་དྲུག་ཙམ་གྱི་སློབ་ཕྲུག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཞུ་བ་མཁྱོན་མི་གྲངས་ ༨༠༠༠ ལྷག་གིས་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད་པ་རེད།
རྩ་བའི་རྡ་ས་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཚོགས་ཆུང་དང་རྡ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་གཉིས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ནས་དབུ་བཙུགས་ཀྱིས་ལོ་ལྟར་དབྱར་དུས་སུ་རྡ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་མཛད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ད་ལན་མགོན་པོ་མཆོག་གིས་སློབ་ཕྲུག་དང་མང་ཚོགས་རྣམས་འདུ་འཛོམས་ཐུབ་རྒྱུར་ལས་སླ་བ་ཡོང་ཆེད་དུ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས་ཡོད་པ་རེད།
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱ་གཞུང་ནས་རྒྱ་ནག་དེ་མུ་མཐུད་དྲག་གནོན་དང་ཕྱི་ལ་སྒོ་རྒྱབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་འདུག
བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་མུ་མཐུད་ནས་དེ་སྔ་ལྟར་དྲག་གནོན་དང་ཕྱི་ལ་སྒོ་རྒྱབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་གནང་འདུག དེའང་ཉེ་ཆར་ Germany Frankfurter Allgemeine Zeitung གསར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཆེད་བཅར་གྱིས་མགོན་པོ་༸གང་ཉིད་མཆོག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྐབས་དེར་དེང་ཆར་རྒྱ་ནག་དེ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་དོན་རྒྱ་ནག་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་གར། ཡུ་རོབ། ཉེ་ཧོང། དེ་བཞིན་ཨ་རི་སོགས་ཀྱི་ནང་སློབ་གཉེར་ཆེད་བསྐྱོད་མཁན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པ་དང། སློབ་ཕྲུག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གི་མག་གཙོ་དང་རང་དབང་བཅས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དངོས་སུ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་བྱུང་བ་དང་འདི་བཞིན་དེ་ཚོའི་རིན་ཐང་གང་ཡིན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཡོད་པ་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་གནང་འདུག
ད་དུང་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་དང་། དེའི་དབང་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བཀའ་བསྩལ་དང་འབྲེལ། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་དེ་སྟོགས་ཤུགས་ཇི་ཙམ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་མུ་མཐུད་ནས་དེ་སྔ་ལྟར་དྲག་གནོན་དང་ཕྱི་ལ་སྒོ་རྒྱབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་ནན་པོ་གནང་འདུག
གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དེང་སྐབས་ཡུ་རོབ་ནང་དུ་ཕྱིའི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཕོན་ཆེན་ཡོང་བཞིན་པའི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་བཀའ་བསྩལ་གནང་པར་༸གང་ཉིད་ནས་སྤྱིར་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་དོན་བེུད་དང་ཕྲུ་གུ་ཚོར་དཀའ་སྡུག་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་ནི། ང་ཚོའི་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་སྟབས། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དེ་དག་ལ་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུ་ནི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འགན་ཡོད་སྐོར་བཀའ་སྩལ་དང་ཆབས་ཅིག སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནང་གནས་སྐབས་རིང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་གནས་རྒྱུ་ལས་གཏན་དུ་སྡོད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དེ་དོར་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་རྩོད་རྙོག་དང་དཀའ་ངལ་རྣམས་སེལ་དུས་ཕྱིར་ལོག་ནས་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་གལ་ཡིན་པ་བཅས་ཀྱི་བཀའ་ནན་ཕེབས་འདུག
༸གོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུ།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བཙོན་ཁང་ནང་གློ་བུར་དུ་སྐུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་འདུག དེ་ཡང་རིང་མིན་ཟླ་བ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༣ ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་བོད་མིའི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་འཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨ་རིའི་རྒྱ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་ཌི་སི་ Washington DC གཙོས་པའི་ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཆེ་ཁག་ Colorado དང་ Indiana དེ་བཞིན་ Utah བཅས་ཀྱི་ནང་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་གཏན་ཁེལ་བ་དང་བསྟུན། ཁུལ་དེའི་རྒྱལ་སར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ National Endowment For Democracy འམ་མང་གཙོ་གོང་སྤེལ་ཚོགས་པས་ཕྱི་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་༸གང་ཉིད་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བ་ཁག་ཅིག་དབར་མང་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་སྐོར་ལ་བཀའ་བསྡུར་གྱི་མཛད་རིམ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད།
སྐབས་དེར་ཚོགས་པ་དེས་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙོན་ཁང་ནང་གློ་བུར་དུ་སྐུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རིན་པོ་མཆེ་མཆོག་གིས་བོད་མིའི་འཐབ་རྩོད་ཁྲོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་རླབ་ཆེན་གྱི་མཛད་རྗེས་བསྐྱངས་པར་ཆེད་བསྟོད་དང་སྦྲགས། Democracy Service Medal ཞེས་མང་གཙོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆེད་བསྟོད་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་ཤིག་འབུལ་གཏན་ཁེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྐབས་དེར་མང་གཙོ་གོང་སྤེལ་ཚོགས་པ་ནས་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་མཛད་པའི་གོ་སྐབས་དང་སྟུན། བཞུགས་སྒར་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་བཞིན་ཡང་དག་པའི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཐོག་ཕྱག་ལས་གནང་བཞིན་པར་ངོས་འཛིན་དང་ཆེད་བསྟོད་ཀྱང་གནང་རྒྱུ་རེད་འདུག
གཞི་རྩའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ལི་ཐང་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བདེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཁྲིན་ཏུའུར་འབར་གས་དོན་རྐྱེན་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་ཉེས་འཛུགས་འོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ཟླ་བ་ ༤ ཚེས་ ༧ ཉིན་གྱི་གདོང་མོ་ཚོུད་ ༡༢།༠༠ ཙམ་ལ་གློ་བུར་དུ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་རྫེས་དུས་རྒྱང་སྲོག་ཁྲིམས་ནས་ཚེ་བརྩོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་བཙོན་ཁང་ནང་མནར་གཅོད་འོག་ལོ་ངོ་ ༡༣ རིང་བཞག་ནས་འདས་ལོའི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་བཙོན་ཁང་ནང་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད་པ་རེད།
གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་ཚོགས་པ་དེའི་འགན་འཛིན་ Brian Joseph ལགས་ཀྱི་གཙོ་སྐྱོང་འོག ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕྲུག་ཆ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ Cuba དང་། Sudan དེ་བཞིན་ Azerbaijan དང་ Jordan བཅས་ནས་ཕེབས་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་བ་ Rosa Maria Paya ལགས་དང་ Azar Elshami ལགས། དེ་བཞིན་ Arzu Geybullayeva ལགས་དང་ Rami Soud ལགས་བཅས་དང་ལྷན་དུ་ཕྲུག་ཆ་ཆེ་བའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་མང་གཙོ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཐབས་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་བསྡུར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག
རྩ་བའི་ད་ལྟའི་ཆར་༸གོང་ས་༸སྐྱབསམགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཁ་སང་ཚེས་ ༡ ནས་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འབྲོམ་རྗེ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྒྱུད་ལ་སྐུལ་མ་འདེབས་པ་དད་པའི་ལྗོན་ཤིང་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་འབྲེལ་གནང་བཞིན་པ་དང་། ཕྱི་ཚེས་ ༧༌༌༌༩ བར་ཉིན་གསུམ་རིང་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས་མཛད་པའི་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་ལིའུ་བཞི་པའི་གསུང་ཆོས་འཕྲོ་སྐྱོང་བཀྲིན་ཆེ་རྒྱུ། ཕྱི་ཚེས་ ༡༣ ནས་ཟླ་མཇུག་བར་ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཌའི་མངའ་ཁུལ་དུ་མཛད་འཆར་ཆེད་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་པ།
དེ་རིང་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཚོུད་ ༨།༣༠ སྟེང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་རྡ་ས་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཚོགས་ཆུང་དང་རྡ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་གཉིས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར། བཀའ་བཞེས་བཟང་པོ་སྨིན་བསྩལ་ཐོབ་སྟེ། མགོན་པོ་༸གང་ཉིད་མཆོག་གིས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་གཙོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་གི་སློབ་ཕྲུག་དང་། རྡ་སར་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་གློ་བུར་ལྷགས་པའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཐེངས་བཅུ་པའི་ཆོས་འབྲེལ་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་གནང་སོང་།
༸གོང་ས་༸སྐྱབ་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་༸ཞབས་སོར་འཁོད་གྲུབ་བསྟུན། རྡ་ས་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་ཁག་ཅིག་ནས་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་སྐོར། བཞུགས་སྒར་ཉེ་འདབས་སུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཤེས་རབ་དགའ་ཚལ་སློབ་གླིང་གི་སློབ་མ་ཁག་ཅིག་ནས་ལས་འབྲས་བཅས་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་ཐོག་ལ་སྐར་མ་ ༡༥ རིང་རིགས་ལམ་རྟགས་གསལ་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་ཡོད།
སྐབས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་མ་གནང་པའི་གོང་ལ་བཀའ་བསྩལ་གནང་དོན། ནམ་རྒྱུན་ཡིན་ན་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་དེ་རྡ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་དུ་ཚོགས་ཀྱི་ཡོད། ཕར་ཚུར་མོ་ཊའི་ནང་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ཕལ་ཆེར་སྐར་མ་ཉི་ཤུ་དང་སུམ་ཅུ་ཙམ་འགོར་ནས་ཐང་ཆད་ནས་དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་འདུག གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་འདིར་ཚོགས་པ་ཡིན་ན་འདིའི་ཉེ་འཁོར་ལ་ཡོད་པའི་མི་མང་མང་པོ་ཞིག་འདུ་འཛོམས་ཐུབ་རྒྱུར་ལས་སླ་བ་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་གནང་སོང་།
ད་དུང་མགོན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་མིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་ཡོད་བཞིན་པ་དེ་བདག་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་གལ་ཆིན་པོ་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དེང་སྐབས་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་དུ་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་གཅིག་པོའི་ཐོག་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ཐོན་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྟབས། སློབ་སྦྱོང་གང་བྱེད་པ་དེ་སེམས་ལ་བརྟན་པོ་ངེས་ཆེད་རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་གནང་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐོར་བཀའ་གནང་སོང་།
བོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་། བོད་པའི་མང་ཚོགས་ཁྲོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གོ་དོན་རྟོགས་ནས་ཉམས་ལེན་ཐུབ་མཁན་དཀོན་པོ་ཡོད་སྟབས། དེ་དག་གི་ཐད་ལ་བོད་མི་རྒྱ་ཆེ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་གལ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཆོས་དད་བྱེད་མིན་རང་དབང་ཡིན་ནའང། ཆོས་དད་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་མེད་ན་གཟི་གརྗིད་ཁོག་སྟོང་ཆགས་ན་དགེ་མཚན་མེད་པ་རེད་ཅེས་བསྩལ་མཛད་ཡོད་པ་རེད།
ལྷག་དོན་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ངོས་ནས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ངེས་པར་དུ་དམ་འཛིན་གནང་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ཟབ་ནན་ཕེབས་ཡོད།
རྩ་བའི་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་དབྱར་ཆོས་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་འབྲོམ་རྗེ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྒྱུད་ལ་སྐུལ་མ་འདེབས་པ་དད་པའི་ལྗོན་ཤིང་དང་། བཀའ་དབང་རྗེས་གནང་བཅས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་བཀྲིན་ཆེ་རྒྱུ་རེད་འདུག ད་ལན་གྱི་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་འདིའི་ཐོག་ལ་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་གཙོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་གི་སློབ་ཕྲུག་དང་། རྡ་སར་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་གློ་བུར་ལྷགས་པའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༨༠༠༠ ལྷག་གིས་དེབ་སྐྱེལ་གནང་འདུག
༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཝི་ཏི་ནམ་དད་ལྡན་ཚོར་དམིགས་བསལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་བསྩལ་བ།
བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཁ་སང་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ནས་དབུ་འཇུགས་ཀྱིས་དེ་རིང་ཚེས་ ༢༦ བར་བཞུགས་སྒར་༸རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཝི་ཏི་ནམ་ནས་ཆེད་བཅར་ཞུས་པའི་དད་ལྡན་སྡེ་ཁག་ཅིག་ལ་དམིགས་བསལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་སྐལ་བཟང་གི་བཀའ་ལན་བསྩལ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་རིང་ཉིན་མཐའ་མའི་བགྲོ་གླེང་གི་ལས་རིམ་སྐབས་ཝི་ཏི་ནམ་དད་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན་ལས་འཕྲོས་ཏེ་མགོན་པོ་མཆོག་གིས་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་གཟིགས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བཀའ་སྩལ་དང་འབྲེལ། འཛམ་གླིང་འདི་ཞི་བདེ་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་བསྐྲུན་པར་རྒྱ་ནག་ནས་ནུས་པ་ལྡན་པའི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་ངེས་ཡིན་པ་བཀའ་བསྩལ་འདུག
༸གང་ཉིད་མཆོག་གིས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༦༠ རིང་རྒྱ་ནག་ནང་སྲིད་འཛིན་རིམ་པ་འཕོ་འགྱུར་ལྟར། ད་ཆ་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་ནས་ཡུལ་དེའི་ནང་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་གི་བྱ་ངན་རིགས་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་མུས་ཁར། དེ་སྔ་ཕྷ་རན་སིར་གཞུང་འབྲེལ་འཚམས་སྐོར་སྐབས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེས་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུར་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་གཏམ་བཤད་སྤེལ་བར་བསྔགས་བརྗོད་གནང་ཡོད་པ་རེད།
ད་དུང་མགོན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མཁྲེགས་བཟུང་གི་ལྟ་བ་དེ་དག་ངེས་པར་དུ་དོར་ཏེ་འཛམ་གླིང་འདི་སྔར་ལས་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་དང་བེད་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་སུ་ནུས་པ་ལྡན་པའི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་འདུག
རྩ་བའི་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཝི་ཏི་ནམ་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ། ལྷག་དོན་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་འདྲི་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་རིམ་འདི་བཞིན་འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་ཐེངས་གསུམ་བསྐྱངས་ཟིན་འདུག་པ་དང་། ད་ལྟའི་བགྲོ་གླེང་འདི་ཐེངས་བཞི་པ་དེ་ཆགས་ཀྱི་འདུག
༸གོང་ས་མཆོག་མེག་སི་ཀོའི་མི་མང་ཚོའི་ཡིད་མོས་ཆེ་ཤོས་ཞུ་ཡུལ་དུ་བདམས་པ།
བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མེག་སི་ཀོའི་མི་མང་ཚོའི་ཡིད་མོས་ཆེ་ཤོས་ཞུ་ཡུལ་གྱི་ཨང་དང་པོར་བདམས་ཐོན་བྱུང་འདུག དེའང་དབྱིན་ཡུལ་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཡུ་གོབ་ YuoGov ཞེས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོམ་རྭའི་གནས་སྟངས་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་དྲ་གནས་བརྒྱུད་མེག་སི་ཀོའི་མི་མང་ཚོས་ཆེས་ཡོད་མོས་ཞུ་ཡུལ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་གཞུང་མང་དག་ཞིག་བསྡུ་རུབ་གནང་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལས། མང་ཚོགས་ཚོས་སྐྱེས་པའི་འོས་གཞི་ལས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་དགའ་མོས་ཆེ་ཤོས་ཞུ་ཡུལ་དུ་བདམས་ཡོད་པ་དང་། ཨང་གཉིས་པར་ཨ་རིའི་འབྱོར་ལྡན་སྐུ་ཞབས་བིལ་གེ་ཊི་དང་ཨང་རིམ་གནིས་པ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཞབས་བྷ་རག་ཨོ་བྷ་མ་མཆོག་བདམས་ཡོད་པ་རེད།
དེ་བཞིན་བེུད་ཁྲོད་མེག་སི་ཀོའི་གསར་འགོད་པ་ལྕམ་ Carmen Aristegui ལགས་ལ་ཡིད་མོས་ཆེ་ཤོས་ཞུ་ཡུལ་ཨང་དང་པོར་བདམས་འདུག་པ་དང་། ཨང་གཉིས་པ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མའི་སྐུ་ཟླ་ལྕམ་ Michellle Obama དེ་ནས་རིམ་བཞིན་པ་ཀི་སི་ཐན་ནས་ཡིན་པའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེང་རྟགས་བཞེས་མཁན་ Malala Yousuf སོགས་ཡོད་པ་རེད།
རྩ་བའི་ལས་ཁང་དེས་འོས་བསྡུ་གནང་སྐབས་ཐོག་མར་རྒྱལ་ཁབ་ ༣༠ ནང་འདེམས་སྒྲུག་ཚོགས་མི་ཆེད་བཙུགས་ཀྱིས་མཚན་གཞུང་བསྡུ་རུབ་ཐོག་བདམས་ཐོན་བྱུང་བའི་གྲངས་འབོར་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་སྐྱེས་པ་ ༢༠ དང་བུད་མེད་ ༢༠ འདེམས་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྔ་ལས་ཁང་དེས་༸གོང་ས་མཆོག་འཛམ་གླིང་ནང་ཡིད་མོས་ཆེ་ཤོས་ཞུ་ཡུལ་གྱི་མི་སྣ་ཨང་ ༨ པའི་མཚན་སྙན་ཐོབ་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་དོན་ཕྷ་རན་སི་དང་འཇར་མ་ནི། ནོར་ཝེ། དེ་བཞིན་ཨོ་སི་ཊོ་ལི་ཡ་དང་མེག་སི་ཀོ་ནང་མགོན་པོ་༸གང་ཉིད་མཆོག་ལ་ཡིད་མོས་ཆེ་ཤོས་ཞུ་ཡུལ་གྱི་ཨང་དང་པོར་ངོས་བཞེས་གནང་ཡོད་པ་རེད།
གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཚོགས་རྒྱུའི་ཚེས་གྲངས་གཏན་འཁེལ་བྱུང་འདུག
དེ་རིང་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་རྒྱབ་ཏུ་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱི་དྲ་གནས་ཐོག་གནས་ཚུལ་ཐོན་པར་གཞིགས་ན། །སྐབས་ ༡༤ བཀའ་ཤག་གིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས། བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༣ རབ་གནས་མེ་སྤྲེལ་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༥ ནས་ ༡༦ བར་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༤ བར་འཕགས་ཡུལ་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་གཏན་འཁེལ་འདུག
གཞི་རྩའི་བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་བཀའ་ཤག་གིས་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༡ ནང་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་ ༣༤ གོ་སྒྲིག་ཞུ་གཏན་འཁེལ་ཡོད་ཀྱང། མགོན་པོ་༸གང་ཉིད་མཆོག་གི་༸སྐུའི་འཕྲོད་བཞེས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་གཞིགས་ཏེ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལོ་གཅིག་རིང་ཕར་འགྱངས་གནང་ཡོད་པ་དང། འདི་ལོའི་ཕྱི་ལོ་གསར་ཚེས་སྐབས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སྦེལ་ཀོབ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་སར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡ ནང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་མཛད་ཡོད་པ་ལྟར། ༸གང་ཉིད་མཆོག་གིས་འཆར་ལོའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་ཚེས་གྲངས་གཏན་འཁེལ་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་འཐུས་ཀྱི་བཀའ་བཟང་སྤྱི་སྨན་སྨིན་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་འདུག
ཡང་དེ་དང་ཆབས་ཅིག བོད་མིའི་སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱི་དྲ་གནས་ཐོག རིང་མིན་ཟླ་བ་རྗེས་མའི་ནང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཆོས་འབྲེལ་ཁག་གཉིས་སྩལ་གཏན་འཁེལ་བའི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་འདུག དེའང་རྡ་སའི་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཚོགས་ཆུང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ༸གོང་ས་མཆོག་ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ནས་ ༣ བར་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྒྱུད་ལ་སྐུལ་མ་འདེབས་པའི་དད་པའི་ལྗོན་ཤིང་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱང་རྒྱུ་དང་། གཞན་ཡང་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཤིཀ་ཤ་ Nalanda Shiksha དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཟླ་བ་དེ་རང་གི་ཚེས་ ༧ ནས་ ༩ བར་ཉིན་གསུམ་རིང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས་མཛད་པའི་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་ལེའུ་བཞི་པའི་གསུང་ཆོས་འཕྲོ་སྐྱོང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་རྒྱུ་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་འདུག
བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས་ངོས་ནས་ཆོས་ཞུ་བའི་ཕྱག་ཁྱེར་རྣམ་ཀུན་བཞིན་བཞེས་དགོས་པ་དང། ཆོས་ཞུ་བའི་ཕྱག་ཁྱེར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ནས་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གཏན་སྡོད་སེར་སྐྱ་རྣམས་ནས་སོ་སོའི་ལོ་གཅིག་གི་གསུང་ཆོས་ཕྱག་ཁྱེར་ཐོག་ཐེལ་ཙེ་ཞུ་དགོས་ཀཀྱི་ཡོད་སྐོར་གསུང་འདུག