རྒྱལ་སྤྱི།

རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ CCTV ནས་ཨེམ་བ་པེས་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་འབྲེལ་བའི་བཞད་གད་བསླངས་རྐྱེན་སི་པེན་གྱི་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་གྲགས་ཅན་ La Liga ལཱ་ལི་གཱ་རྒྱང་སྲིང་རྒྱ་ནག་ནང་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཏེ། དགོངས་སེལ་ཞུ་དགོས་པ་བཤད་འདུག་ཀྱང་། རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་དང་ལངས་ཕྱོགས་མི་མཐུན་མཁན་ཚོས་མའོ་ཙེ་ཏུང་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། Kylian Mbappé གྱིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པ་རེད་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པར་དགོངས་སེལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་མེད་པ་གསུང་བཞིན་འདུག དེ་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་པ་གྲགས་ཅན་ Kylian Mbappé ལགས་ཀྱིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་དྲྭ་ཐོག་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པ་ཞེས་འབོད་ནས་འཕྱ་སྨོད་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཁེ་ལས་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཁོལ་ལ་དཔལ་འབྱོར་མཐུན་འགྱུར་བྱེད་མཚམས་བཞག་པ་དང་། ལྷག་པར་སི་པེན་གྱི་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་གྲགས་ཅན་ La Liga ལཱ་ལི་གཱ་རྒྱང་སྲིང་རྒྱ་ནག་ནང་བཀག་སྡོམ་ཙམ་མ་ཟད། གནད་དོན་འདིའི་རྐྱེན་པས་ཁོང་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་ཐོག་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་ཡོང་བཞིན་པའི་ཁྲོད། ཁ་སང་ཁོང་གིས་དེ་འབྲེལ་དགོངས་སེལ་ཞུས་ཡོད་ཀྱང་། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་ཐོག་གི་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གཙོས་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་དང་ལངས་ཕྱོགས་མི་མཐུན་མཁན་ཚོས་མའོ་ཙེ་ཏུང་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། Kylian Mbappé གྱིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པ་རེད་ཅེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པར་དགོངས་སེལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་མེད་པ་གསུང་བཞིན་འདུག མ་ཟད། དེ་འབྲེལ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་ཐོག་གི་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གིས་ X སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་ཐོག །མའོ་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོས་རྒྱ་ནག་གི་མི་དམངས་ལ་གནོད་འཚེ་བཟོས་པ་ནི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རྩེད་མོ་བ་ཞིག་གི་སྐད་ཆ་ལས་ལྡབ་ཀྱིས་ཆེ་བ་ཡིན་སྐོར་ཙམ་མ་ཟད།མའོ་ནི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་རིང་ལ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་བྱས་པའི་བརྒྱུད་ཁོའི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་དང་གོད་ཆག་གི་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་དང་། མུ་གེ་ཆེན་པོ། དེ་མིན་གྱི་དྲག་གནོན་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་འོག །རྒྱ་ནག་གི་མི་དམངས་ས་ཡ་མང་པོ་བསད་ཡོད་པས། ཨེམ་བ་པེས་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པ་ཞེས་འབོད་པར་དགོངས་དག་ཞུ་དགོས་ཀྱི་མེད་ཅེས་གསུངས་འདུག དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༡ ལོའི་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གི་ཐོག་མའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་མའོ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དྲག་གནོན་དང་ལྟ་བ་གཙང་སེལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་མཁན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ལྟ་བུར་སྣང་གི་ཡོད་ཐོག །ཁོང་གི་སྲིད་དབང་འོག་རྒྱ་རིགས་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་སོགས་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་གང་ཡང་མེད་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཡོད་སྟབས། རང་དབང་འདི་དག་ནི་ཨེམ་བྷ་པེ་དང་འཛམ་གླིང་གི་མི་དམངས་ས་ཡ་མང་པོས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡིན་པ་མངོན་གསལ་གྱིས། ཨེམ་བྷ་པེ་ཡིས་གོ་སྐབས་འདི་ཉིད་དམ་འཛིན་ཐོག་མའོ་ཡི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ཀྱི་འཇིགས་སྣང་ཆེ་བའི་བདེན་དོན་དེ་རྒྱལ་སྤྱིར་གསལ་སྟོན་གནང་དགོས་གལ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག ད་དུང་ཚོང་ལས་ཁང་ཁག་གིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་གནད་དོན་རྐྱེན་པས་དགོངས་དག་ཞུ་རྐྱང་བྱས་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་ཚོང་ལས་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག །དེའི་ཤུགས་ལ་རྒྱ་གཞུང་ལ་རང་གི་མང་ཚོགས་གཙོས་རྒྱའི་བཙན་གནོན་འོག་ཡོད་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རང་དབང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བར་ཕན་ནུས་སྦྱིན་གྱི་ཡོད་པས་དེ་དོན་ཡིད་གཟབ་དགོས་པའི་ཞུ་སྐུལ་གནང་འདུག གཞི་རྩའི་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་འཕྱ་སྨོད་བྱས་པའི་རྐྱེན་རྒྱ་ནག་གི་ཁེ་ལས་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ Kylian Mbappé དང་ཚོང་འབྲེལ་གན་རྒྱ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པའི་གནད་དོན་དེ་ནི་ད་རེས་ཐེངས་དང་པོ་ཆགས་ཀྱི་མེད་པ་དང་། དེའང་དེ་སྔ་རྒྱ་རིགས་མང་ཚོགས་ནས་ Winnie the Pooh ཞེས་པའི་དོམ་ཕྲུག་རྒྱགས་པ་རིལ་རིལ་དེའི་ཕྱིའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་དང་མཚུངས་བསྡུར་གྱིས་བསྟན་བཤིག་སློང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དོམ་ཕྲུག་དེའི་འགུལ་རིས་དང་དེའི་མིང་སོགས་སྤྱོད་རྒྱུར་བཀག་སྡོམ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན་པ་མ་ཟད། Winnie the Pooh གློག་བརྙན་དེ་ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོངས་བསྒྲགས་ཐོག་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་ Vijay Gokhale ལགས་ཀྱིས་ཉེ་ལམ་རྒྱ་དཀར་དང་འབྲེལ་བའི་གླེང་མོལ་ལས་རིམ་ཞིག་གི་ཐོག་ རྒྱ་ནག་ནི་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་དང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་གསུངས་འདུག དེ་ཡང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ Carnegie Endowment for International Peace ཞེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་གནང་མཁན་གྱི་ལྟེ་གནས་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་ཆེ་གྲས་ Hindustan Times གཉིས་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་ Vijay Gokhale ལགས་དང་ལྷན་དུ་རྒྱ་ཀར་དཀར་ནག་དབར་གྱི་ད་ལྟའི་འབྲེལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གླེང་མོལ་ལས་རིམ་འཚོགས་ཡོད་པ་དང་།  སྐབས་དེར་སྐུ་ཞབས་ཁོང་གིས་ལས་རིམ་གཙོ་སྐྱོང་ཞུ་མཁན་གྱི་དྲི་བར་ལན་འདེབས་ཁྲོད།  རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀའི་ངོས་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་རིམ་པས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་།  འཐབ་ཇུས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་མེད་པ་ཞིག་དང་།   ས་མཚམས་ཀྱི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་དེ་ཡང་སེལ་མེད་པ་མ་ཟད།  དམག་དོན་འགྲན་རྩོད་མུ་མཐུད་གནས་བཞིན་པའི་ཐོག་ནས་མཉམ་ལས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་བཅས།  ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་བཞིན་པ་མངོན་གྱི་ཡོད་པ་དེས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་དོན་དངོས་སུ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད་མེད་དང་། ཡང་ན་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་འཕྲལ་སེལ་གྱི་ཐབས་ཇུས་ཤིག་ཡིན་མིན་དྲི་བ་ཆགས་ཡོད་སྐོར་གསུངས་འདུག  ལྷག་པར་དུ་གླེང་མོལ་ཁྲོད་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་ཁོང་གིས།  རྒྱ་ནག་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་དུ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པའི་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་གནས་བབ་ཇི་ཡོད་ལ་གོ་སྐབས་བཟུང་བའི་ཐོག་ཕྱི་འབྲེལ་དང་།  དཔལ་འབྱོར་གནོན་ཤུགས།  དམག་དོན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་ནས་རང་གི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་དང་འབྲེལ།  རྒྱ་ནག་གིས་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་ལྷན་དུ་ས་མཚམས་རྩོད་རྙོག་སེལ་རྒྱུར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པར་ལྟ་ཡི་མེད་ལ།  དུས་ཀྱི་ཁེ་དབང་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་དེ་བཞིན་ས་མཚམས་རྩོད་རྙོག་ནང་ལྷུང་དུ་བཅུག་རྒྱུའི་རྐང་བཙུགས་འཐབ་ཇུས་བཟུང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད།  རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་དེ་བཞིན་དམག་དོན་གྱི་ཆ་ནས་སྟོབས་ཆུང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལ་རྩིས་ཀྱི་ཡོད་སྲིད་པ་བཅས།  རྒྱ་ནག་ནི་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་དང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་གསུངས་འདུག  Vijay Gokhale ལགས་ཀྱིས་ད་དུང་ཉེ་ལམ་ཨ་རིའི་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་གླེང་མོལ་ལས་རིམ་ཞིག་གི་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ S. Jaishankar མཆོག་གིས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་བར་འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་ཐད་ཀར་གནམ་གྲུ་འགྲུལ་བཞུད་དང་ས་མཚམས་ཚོང་འབྲེལ་སླར་གསོ་བྱས་པ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱོགས་གཉིས་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་དོན་དངོས་སུ་སྒྲོམ་གཞི་ལྡན་པའི་རྨང་གཞིའི་གནད་དོན་སེལ་རྒྱུར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་ཕྱིན་མེད་པ་གསུངས་ཡོད་སྐོར་ལུང་འདྲེན་དང་འབྲེལ།  ད་ལྟའི་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་བཞིན་ཨ་རིས་རྒྱ་ནག་ཐོག་འཛིན་པའི་ཐབས་ཇུས་གསར་པ་དེས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་སྲིད་པ་གསུངས་འདུག་ལ།  རྒྱ་གར་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོང་འབྲེལ་མ་འཛུགས་བཀག་སྡོམ་སོགས་ཀྱི་དེ་སྔོན་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་ཐོག་ཕྲན་བུ་འགྱུར་བ་གཏང་དགོས་གལ་གྱི་དགོངས་འཆར་བཏོན་གནང་སོང་།  རྩ་བའི་ཐེངས་འདིའི་གླེང་མོལ་ལས་རིམ་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་དང་ལྷན་དུ།  ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་ད་ལྟའི་འབྲེལ་ལམ་དང་།  Quad མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནས་བབ།  དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རགྱལ་ཁབ་པཱ་ཀི་སི་ཐན་དང་ཨ་རི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ཡང་དགོངས་ཚུལ་བརྗེ་རེས་གནང་ཡོད་པ་རེད།  སྤྱིར་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་ Vijay Gokhale ལགས་ལྟ་བུ་མཚོན་ན་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་གནང་མཁན་གྱི་ལྟེ་གནས་ Carnegie Endowment for International Peace ཞེས་པ་དེའི་ཉམས་ཞིབ་པ་རྒན་པ་ཞིག་གི་ཕྱག་ལས་གནང་བཞིན་པ་དང་།  ཁོང་གིས་ད་བར་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱག་དེབ་ ༥ འདོན་སྤེལ་གནང་ཟིན་པའི་ཁྲོད།  འདི་ལོར་འདོན་སྤེལ་གནང་བའི་ཕྱག་དེབ་ China’s Wars: The Politics and Diplomacy Behind its Military Coercion ཞེས་པ་དེའི་ཐོག་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་གནད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོའི་ཁྲོད་གླེང་སློང་ཤུགས་ཆེ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། 

ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ནི་དར་ལེནྜ་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་གོ་སྒྲིག་འོག །ཁུལ་དེར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ Soestdijk ཕོ་བྲང་དུ། Ducth ཌ་ཆི་གཞུང་མང་ནས་ལོ་ངོ་ ༦༠ ལྷག་གི་རིང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་དང་། ལྷག་པར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ ལོར་ Cees Brouwer ལགས་དང་། རྒྱས་སྲས་ Prince Bernhard ལགས་རྣམ་གཉིས་ནས་བརྙན་འཕྲིན་བརྒྱུད་མ་དངུལ་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ལས་གཞི་སྤེལ་ཏེ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་གཞིས་ཆགས་གསར་འཛུགས་ཐད་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་ཤུགས་ཆེ་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཞིག་འཚོགས་འདུག མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་གསུང་འཕྲིན་སྩལ་གནང་མཛད་པའི་ནང་དུ། བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དུས་སྐབས་དེར་ཌ་ཆི་མི་མང་ནས་བོད་མི་རྣམས་ལ་བྱམས་བརྩེ་དང་གཞི་རྩའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཡོད་ཅིང་། སྦར་སིལ་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་འགན་ཁང་རིག་འཛིན་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས་ཉིན་མོ་དེ་འབྲེལ་གསུང་བཤད་གནང་བའི་ཁྲོད།  ད་བར་བོད་མི་རྣམས་ལ་ Cees Brouwer ལགས་དང་། རྒྱས་སྲས་ Prince Bernhard ལགས་རྣམ་གཉིས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་པ་དང་འབྲེལ། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མི་རབས་གསར་པར་རེ་བའི་འོད་སྣང་དང་། མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ། གོ་སྐབས་བཅས་བསྐྲུན་ཡོད་པ་གསུངས་འདུག མ་ཟད་ཁོང་གིས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༦༠ གོང་གི་གནས་སྟངས་བཞིན་བོད་ལ་ད་ལྟའང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་པ་དང་འབྲེལ། བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དང་། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ས་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་སྐད་དང་རིག་གཞུང་། སྲོལ་རྒྱུན། ངོ་བོ་བཅས་ལམ་ལུགས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བར་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འཕྲད་བཞིན་པའི་ཁྲོད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་དེ་དག་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་ཉམས་པ་སླར་གསོ་བྱེད་དགོས་པའི་གལ་ཆེའི་འགན་འཁྲི་སྐོར་གསུངས་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རྩ་ཆེན་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ས་ཆ་ཞིག་གམ་ནི་དར་ལེནྜ་དུ་གཏན་འཇགས་སྤྱི་ཁང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཤུགས་ཆེ་གནང་ཡོད་པ་རེད་འདུག དེ་བཞིན་སྐབས་དེར་ནི་དར་ལེནྜ་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ནོར་བུ་ཚེ་རིང་ལགས་ངོས་ནས་ཀྱང་། སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་མཆོག་གི་རེ་སྐུལ་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་འདུག་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་སྲས་བྷར་ཧར་ཌི་ལགས་ཀྱི་ཚ་བོ་རྒྱས་སྲས་ Prince Carlos ལགས་དང་གཉེན་ཚན་ Willem-Alexander ལགས་གཉིས་ནས་ཀྱང་ལས་གཞི་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་འབྲེལ། རིག་གཞུང་ཞིག་འཚོ་གནས་ཐུབ་པར་དྲན་ཤེས་ཁོ་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ནན་བརྗོད་ཀྱིས། དེ་ལ་གཞི་རྟེན་སའི་མ་ཁང་ཞིག་སྤྲད་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་འདུག གཞི་རྩའི་སྐུ་ཞབས་ Cees Brouwer དང་ Netherlands གྱི་རྒྱལ་སྲས་ Bernhard མཆོག་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་རྟེན་ལོ་ངོ་ ༦༠ སྔོན་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ ལོར་ཡུལ་དེའི་ནང་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་ཐད་ཀར་རྒྱང་སྲིང་ཐོག་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་སླད་ Dutch སྒོར་མོ་ས་ཡ་དགུ་ལྷག་ཙམ་བསྡུ་རུབ་ཐུབ་པ་བྱུང་སྟེ་ལས་གཞི་དེའི་འོག་སྐབས་དེའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་ཐུབ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག འདི་གའི་གསར་འགོད་པས་གནད་དོན་དེ་འབྲེལ་སྦར་སིལ་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་འགན་ཁང་རིག་འཛིན་ཆོས་སྒྲོན་ལགས་སུ་བཀའ་འདྲི་ཞུ་སྐབས་ཁོང་གིས། སྤྱིར་ཉེ་ལམ་འཚོགས་པའི་ནི་དར་ལེནྜ་གཞུང་མང་གཉིས་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་མཛད་སྒོ་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་འགྲེལ་བརྗོད་དང་འབྲེལ། མཛད་སྒོ་དེ་ལྟར་འཚོགས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གི་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་སྐོར་གསུངས་སོང་། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ནང་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ ༡༠༠༠ ལྷག་ཙམ་གནས་སྡོད་གནང་བཞིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ ལོར་བོད་རིགས་ཚོགས་པ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་གྱི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་མཛད་སྒོ་དེའི་ཐོག་ཁུལ་དེའི་ནང་གནས་སྡོད་བོད་ཕྲུག་ཁག་གཅིག་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཁྲབ་སྟོན་ཡང་གནང་འདུག

རྒྱ་རིགས་ཉམས་ཞིབ་པ་ཁག་གཅིག་གིས་ཉེ་ལམ་ཞིབ་འཇུག་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་འདོན་སྤེལ་བརྒྱུད།  བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྟེང་རྒྱ་ནག་གིས་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆུ་ཤུགས་གློག་འདོན་གྱི་ཆུ་མཛོད་ཆེ་ཤོས་དེར་དུས་རབས་འདིའི་ནང་ཆུའི་འབབ་ཚད་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཆུ་ལོག་གི་ཉེན་ཁ་ཆེ་རུ་འགྲོ་སྲིད་པའི་ཉེན་བརྡ་བཏང་འདུག དེ་ཡང་ South China Morning Post གསར་ཤོག་གིས་ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༦ ཉིན་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ནང་གསལ་ལྟར་ན།  རྒྱ་ནག་ཚན་རིག་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་ Chinese Academy of Sciences དང་ཡུན་ནན་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ Yunnan University གཉིས་ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ Tree-ring width chronologies ཞེས་ཤིང་སྡོང་ཚོ་ཁག་གཅིག་གི་ཞེང་ཁའི་འཕེལ་རིམ་ལ་གཞིགས་པའི་ཁོར་ཡུག་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་ཐབས་བྱུས་འོག  །ཕྱི་ལོ་ ༡༣༢༥ ནས་ ༢༠༢༠ བར་ལོ་ངོ་བདུན་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་བོད་མཐོ་སྒང་ལྷོ་ཤར་ཁུལ་གྱི་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱི་ཆུའི་འབབ་ཚད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་དཔྱད་རྩོམ་སྙན་ཐོ་ཞིག་རྒྱ་སྐད་ཐོག་ཡིན་པའི་ China Science Bulletin ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཐོག་ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༨ ཉིན་འདོན་སྤེལ་གནང་འདུག་པ་དང་འབྲེལ།  ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ད་ལྟའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་ཚ་དྲོད་འཕེལ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་འོག་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་ཐོག་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་དམིགས་བསལ་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་།  གཙང་པོ་དེའི་ཐོག་འབྱུང་བཞིན་པའི་འགྱུར་ལྡོག་གིས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཆུ་འགྲོའི་མ་ལག་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད།  དེས་གཤམ་འོག་གི་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཁུལ་དུ་ཐན་པ་དང་ཆུ་ལོག་གི་འགྲོས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནན་བཤད་གནང་འདུག་ལ།  མ་འོངས་པར་དུས་རབས་འདིའི་ནང་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྟེང་གི་ཆུ་མཛོད་དེར་ཆུའི་འབབ་ཚད་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཆུ་ལོག་གི་ཉེན་ཁ་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་གནང་འདུག རྒྱ་རིགས་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་དེའི་ཁྲོད།  དེ་སྔའི་ཞིབ་འཇུག་ཁག་ལས་ཐོབ་པའི་གྲུབ་དོན་ཐོག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ནས་ ༢༠༢༠ བར་གཞའ་ཚན་སྐྱེན་པོའི་ས་མཐོའི་ས་ཚིགས་ ༡༡ ནས་སྤེན་མ་དང་སྤྲ་མའི་ཤིང་སྡོང་གི་དཔེ་མཚོན་བསྡུ་ལེན་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ།   འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༧༠༠ ཙམ་གྱི་ནང་ཆུ་རྒྱུན་གྱི་འབབ་ཚད་ལ་ལོ་རབས་བརྒལ་བའི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཡོད་པ་དང་།  དེའི་ནང་སྐམ་པོའི་ལོ་དུས་ ༡༤ དང་རླན་གཤེར་གྱི་ལོ་དུས་ ༡༤ བཅས་བྱུང་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་འདུག་པ་མ་ཟད།  ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་དེ་རྗེས་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་གི་དཔྱད་གཞི་ཁག་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༣༠ ནས་ ༢༡༠༠ བར་གྱི་ཟླ་རེའི་ཆུའི་འབབ་ཚད་ཀྱི་དཔེ་གཞི་ཞིག་བཟོས་འདུག ཚན་རིག་པས་ཚོས་ད་དུང་།  དཔེ་གཞི་དེས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱི་ཆུའི་འབབ་ཚད་དེ་བཞིན་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་ནང་ཆེ་རུ་འགྲོ་སྲིད་པའི་སྔོན་དཔག་བྱས་ཡོད་པ་སོགས་གནད་དོན་འགྲེལ་བརྗོད་ཀྱིས།   མ་འོངས་པར་དེ་དག་དོ་དམ་གྱི་ཆེད་དུ།  ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ནུས་པ་དང་ཆུ་ལོག་གི་ཉེན་ཁ་གཉིས་ཀར་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དགོས་ངེས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད།  དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་ཐོག་གི་འགྱུར་ལྡོག་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལ་གཞིགས་ཏེ།  ཆུ་རྒྱུན་དོ་དམ་ཁྲོད་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོགས་དང་།  ཆུ་ལོག་སྔོན་འགོག་བྱེད་རྒྱུ།  དེ་བཞིན་སྐྱེ་ཁམས་ཆུ་བོའི་དགོས་མཁོ་ཉར་ཚགས་བཅས་ཀྱི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དེར་གཞིགས་ཏེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཐག་གཅོད་གནང་དགོས་པ་གསུངས་འདུག གནས་ཚུལ་ནང་གསལ་ལྟར།  སྤྱིར་ཐེངས་འདིའི་ཞིབ་འཇུག་དཔྱད་རྩོམ་དེ་གཅིག་པུས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་སྟེང་གི་ཆུ་མཛོད་ཐོག་དོ་དམ་ནན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་བསྟན་གྱི་མེད་པར།  དེ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་རྒྱ་རིགས་ས་གཤིས་རིག་པ་བ་ཚོས་ལས་གཞི་འཆར་འགོད་བྱེད་སའི་ས་འོག་ཏུ་ཆག་མཚམས་ཤིག་ཡོད་པར་དེས་ལས་གཞིའི་བརྟན་ལྷིང་ལ་ཉེན་ཁ་བཟོ་སྲིད་པའི་སྐོར་ཉེན་བརྡ་དང་འབྲེལ།  ཆུ་མཛོད་འཛུགས་བསྐྲུན་གནང་མཁན་ཚོས་ས་རྡིབ་དང་ས་རུད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ཉུང་དུ་གཏོང་ཆེད་ཉེན་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱ་ཐབས་ཇི་ཡོད་ལག་བསྟར་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་ཡོད་པ་རེད།  རྩ་བའི་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་ཐོག་རྒྱ་ནག་གིས་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཆུ་མཛོད་ཆེ་ཤོས་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པ་དེར་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁམས་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་བརྒྱུད་ཆུ་མཛོད་རྒྱག་སའི་ས་ཚིགས་དེ་ས་འགུལ་འབྱུང་སླ་བའི་ས་ཆའི་སྟེང་དུ་འཁེལ་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད།  Weiquanwang ཞེས་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་གསང་བའི་འདྲ་པར་ཁག་གཅིག་ཕྱི་གྱར་གྱིས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ལས་གཞི་དེས་ཁོར་ཡུག་གཏོར་བཤིག་གཏོང་གིན་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་གནང་ཡོད་པ།  དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཞིབ་པས་སྙན་ཐོ་འདོན་སྤེལ་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་གི་ཆུ་ཤུགས་གློག་འདོན་གྱི་ལས་གཞི་དེས་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དང་ས་ཁུལ་བརྟན་ལྷིང་ལ་ཉེན་ཁ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་གནང་ཡོད།

རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་པ་གྲགས་ཅན་ Kylian Mbappé ལགས་ཀྱིས་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་དྲྭ་ཐོག་འཕྱ་སྨོད་བྱས་པའི་རྐྱེན། རྒྱ་ནག་གི་ཁེ་ལས་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་མཐུན་འགྱུར་བྱེད་མཚམས་བཞག་ཡོད་པ་དང་། གནད་དོན་འདིའི་རྐྱེན་པས་ཁོང་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་ཐོག་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་ཡོང་བཞིན་འདུག དེ་ཡང་ཉེ་བའི་ཟླ་ཤས་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་མང་ཚོགས་ནས་ཧྥ་རན་སིའི་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་པ་གྲགས་ཅན་ Kylian Mbappé གྱི་རྐང་སྤོལ་རྩེད་སྐབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དེ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་བྱེད་མཁན་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་མཚུངས་བསྡུར་གྱིས་བསྟན་བཤིག་སློང་བཞིན་པ་དང་། ལྷག་པར་ཁོང་གི་གདོང་པར་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གདོང་པར་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་པའི་དྲྭ་ཐོག་ Meme འམ་འཕྲིན་རིས་ཁག་གཅིག་དྲྭ་ལམ་དུ་ཤུགས་ཆེ་ཁྱབ་སྤེལ་ཕྱིན་རྗེས། Mbappé གྱི་བརྙན་ཐུང་དེ་ནི་ཁོ་པ་དང་འབྲེལ་ནས་དྲྭ་ཐོག་འཕྲིན་རིས་ཆེས་དགོད་བྲོ་ཤོས་དེ་ཡིན་ཐོག །ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རོགས་པར་ཡང་དེ་མཚུངས་ཀྱི་འཕྲིན་རིས་བསྐུར་གྱི་ཡོད་སྐོར་གསུངས་པར་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གི་ཟས་སྤྱོད་ཚོང་ལས་ཁང་གྲགས་ཅན་ Dongpeng དང་ Mengniu གཉིས་ཀྱིས་ཁོང་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་ཡོངས་རྫོགས་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཡོད་པ་བསྒྲགས་འདུག མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གི་ཚོང་ལས་ཁང་ཆེ་གྲས་གཉིས་ཀྱིས་དེ་འབྲེལ་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་སྐབས། ཚོང་ལས་ཁང་གཉིས་ཀྱི་ངོས་ནས་རང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚོར་བར་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་གང་རུང་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང་བཟོད་བསྲན་ཐུབ་ཐབས་མེད་པའི་སྲིད་བྱུས་བཟུང་ཡོད་ཅེས་ནན་བརྗོད་བྱས་འདུག དེ་བཞིན་གནད་དོན་འདིའི་རྐྱེན་པས་ཁོང་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་ལམ་ཐོག་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་ཡོང་བཞིན་པའི་ཐོག །ཚོང་ལས་ཁང་གཉིས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ལ་དགའ་བསུ་ཞུ་བཞིན་པ་མ་ཟད། རྒྱ་རིགས་ཁག་གཅིག་གིས་ཁོང་ནས་རྒྱ་རིགས་མི་མང་དང་རྐང་སྤོལ་རྩེད་འགྲན་པར་དགོངས་སེལ་ཞུ་དགོས་པའི་མཆན་འགོད་བཞིན་པ་རེད། གཞི་རྩའི་མའོ་ཙེ་ཏུང་ལ་འཕྱ་སྨོད་བྱས་པའི་རྐྱེན་རྒྱ་ནག་གི་ཁེ་ལས་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ Kylian Mbappé དང་ཚོང་འབྲེལ་གན་རྒྱ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པའི་གནད་དོན་དེ་ནི་ད་རེས་ཐེངས་དང་པོ་ཆགས་ཀྱི་མེད་པ་དང་། དེའང་དེ་སྔ་རྒྱ་རིགས་མང་ཚོགས་ནས་ Winnie the Pooh ཞེས་པའི་དོམ་ཕྲུག་རྒྱག་པ་རིལ་རིལ་དེའི་ཕྱིའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིང་ཕིང་དང་མཚུངས་བསྡུར་གྱིས་བསྟན་བཤིག་སློང་གི་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དོམ་ཕྲུག་དེའི་འགུལ་རིས་དང་དེའི་མིང་སོགས་སྤྱོད་རྒྱུར་བཀག་སྡོམ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན་པ་མ་ཟད། Winnie the Pooh གློག་བརྙན་དེ་ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོངས་བསྒྲགས་ཐོག་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

ཐའེ་ཝན་ནང་གི་དགོད་བྲོའི་གཏམ་གླེང་བ་གྲགས་ཆེན་ Huang Yi Hao ལགས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དང་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་འཕྱ་སྨོད་ཀྱི་གཏམ་གླེང་ལས་རིམ་ལ་བར་ཆད་གཏང་ཆེད་དུ། རྒྱ་རིགས་ཁྱིམ་མིང་ལ་ Cheng དང་ Yu, Huang, Fan དེ་བཞིན་ Liao ཟེར་བ་ལྔ་ཡིས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་མི་ཞིག་གི་བཀོད་སྒྲིག་འོག  Huang Yi Hao ལགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་མོ་ཊའི་གདོང་ཐུག་གི་དྲག་རྒོལ་བྱས་ཏེ་ཁོང་གི་སྒལ་ཚིགས་འོག་ཏུ་རྨས་སྐྱོན་བཏང་བ་དང་འབྲེལ། ཐའེ་པེ་རྫོང་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པས་མི་སྣ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཐོག་ Huang ལགས་ཀྱི་ལུས་པོར་རྨས་སྐྱོན་ཚབས་ཆེ་བཟོས་པ་དང་།  སྒེར་གྱི་འགུལ་བསྐྱོད་དང་གསང་བའི་གནས་ཚུལ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་བཅས་རྡོག་རོལ་བཏང་བའི་ཉེས་འཛུགས་གྱི་གྱོད་དོན་བཙུགས་ཏེ། འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ལྔ་པོར་ལོ་ལྔ་བར་གྱི་བཙོན་འཇུག་ཉེས་ཆད་གཏང་དགོས་པའི་ཞུ་སྐུལ་གནང་བ་མ་ཟད། གནད་དོན་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གནད་དོན་ཡིན་པའི་དོགས་གཞི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསུངས་འདུག དེ་ཡང་ཁ་སང་ Taiwan News བརྒྱུད་ལམ་གྱིས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། ཉེ་ཆར་ཐའེ་པེ་རྫོང་གི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་དེ་འབྲེལ་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་བའི་ནང་། ཐའེ་ཝན་གྱི་དགོད་བྲོའི་གཏམ་གླེང་བ་གྲགས་ཅན་ Huang Yi-hao ལགས་ཀྱིས་དེ་སྔ་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དང་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལ་འཕྱ་སྨོད་ཀྱི་དགོད་བྲོའི་གཏམ་གླེང་སྤེལ་བར། རྒྱ་ནག་ནང་དུ་གནས་སྡོད་གང་ཟག་ K ཟེར་བ་ཞིག་ལ་ཧ་ཅང་གི་མི་དགའ་བ་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ། ཉེ་ཆར་ཕྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ Huang Yi Hao ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་གླེང་ལས་རིམ་ཞིག་སྤེལ་གཏན་ཁེལ་བ་དེར་བར་ཆད་གཏང་རྒྱུར་དམིགས་ནས། ཁོ་པས་འདས་པའི་ཟླ་ཤས་གོང་ནས་ཐའེ་ཝན་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་ཁྱིམ་མིང་ལ་ Cheng ཟེར་བ་ཞིག་གླ་གཡར་བྱས་ཏེ་སྒྱུ་རྩལ་བ་ Huang ལགས་ལ་གནོད་འཚེ་བསྐྱལ་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་དང་སྦྲགས་ཨ་སྒོར་ ༡༤༠༠༠ ཡི་བྱ་དགའ་སྤྲད་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། Cheng ཟེར་བའི་གང་ཟག་དེས་ཉེ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་ ༧ པ་ནས་ ༨ པའི་བར་ Huang ལགས་ཀྱི་འཕྲུལ་རྟའི་འོག་ GPS Tracker ཞེས་ཤུལ་ལམ་འཚོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཅིག་བཙུགས་ཏེ་ཁོང་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་མཁོ་སྒྲུབ་བྱས་པ་མ་ཟད། Huang གི་ཁ་བྱང་དང་།  འཕྲུལ་རྟའི་ཨང་གྲངས།  དེ་བཞིན་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་བཅས་རྒྱ་ནག་ཏུ་གནས་སྡོད་ K ཟེར་བར་མཁོ་སྤྲོད་ཀྱིས་ཨ་སྒོར་ ༧༦༠༠ ལྷག་ཙམ་སྤྲོད་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་རེད་འདུག མ་ཟད་ Cheng ཟེར་བ་དེས་ Yu ཟེར་བའི་གང་ཟག་གཞན་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་ Huang གི་འཕྲུལ་རྟའི་ཐོག་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐབས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ཁོ་ཚོའི་མོ་ཊས་རྡབ་སྐྱོན་ཤོར་ཏུ་བཅུག་རྒྱུའི་ཇུས་ངན་བཤམས་ཏེ་ Huang གི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་གཅོག་ཐབས་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད།  Yu ཟེར་བ་དེས་ Fan དང་ Liao དེ་བཞིན་མི་གཞན་ཞིག་གླ་གཡར་བྱས་ཏེ་ཁོ་ཚོ་ཚང་མས་མཉམ་རུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་ Huang ལ་རྡབ་སྐྱོན་ཤོར་དུ་བཅུག་རྒྱུའི་ཇུས་ངན་དེ་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་པ་རེད་འདུག མི་ལྔ་པོ་དེས་སྒྱུ་རྩལ་བ་ Huang གི་འཕྲུལ་རྟར་རྡབ་སྐྱོན་བཏང་བའི་རྗེས་སུ་རྨས་སྐྱོན་ཇི་ཙམ་བྱུང་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང་པར་རིས་ཁག་མཁོ་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ་ཇུས་ངན་མངགས་གཏོང་བྱེད་མཁན་རྒྱ་ནག་ནང་གནས་སྡོད་ K ཟེར་བ་དེ་ལ་བསྐུར་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་ནང་གི་མི་དེས་ Huang ལ་གནོད་སྐྱོན་དེ་ཙམ་བཟོས་ཐུབ་མེད་པར་བརྗོད་དེ།  ལྷག་འཕྲོའི་རིན་པ་ཨ་སྒོར་ ༦༠༠༠ ལྷག་སྤྲད་མེད་པ་རེད་འདུག ཐའེ་པེའི་རྫོང་གི་ཁྲིམས་རྩོད་པས་འབྲེལ་ཡོད་ཁྲིམས་ཁང་ལ།  མི་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་སྒྱུ་རྩལ་བ་ Huang ལགས་ཀྱི་ལུས་པོར་རྨས་སྐྱོན་ཚབས་ཆེ་བཟོས་པ་དང་། སྒེར་གྱི་བྱ་འགུལ་དང་གསང་བའི་གནས་ཚུལ་རང་དབང་རྡོག་རོལ་བཏང་བའི་ཉེས་འཛུགས་གྱི་གྱོད་དོན་བཙུགས་ཏེ། Cheng ལ་ལོ་ ༥ དང་ཟླ་ ༦ གི་བཙོན་འཇུག་ཉེས་ཆད་གཏང་དགོས་པ་དང་།  Yu ཟེར་བ་དེ་ལ་ལོ་ ༥། དེ་བཞིན་གང་ཟག་གཞན་གསུམ་པོར་ལོ་ ༤ དང་། ལོ་ ༣ དང་ཟླ་ ༦། དེ་བཞིན་ལོ་ ༢ དང་ཟླ་ ༧ བཅས་སོ་སོར་ཉེས་ཆད་བཀལ་དགོས་པའི་ཞུ་སྐུལ་གནང་བ་དང་འབྲེལ། གནད་དོན་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་མཚམས་ལས་བརྒལ་བའི་གནད་དོན་ཡིན་པའི་དོགས་གཞི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསུངས་ཏེ། དྲག་པོའི་བྱ་འགུལ་དེ་རིགས་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག རྩ་བའི་དེ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་ ༥ པའི་ཚེས་ ༢༩ ཉིན་དེ་མཚུངས་ཀྱི་ཐའེ་པེ་འགོད་བྲོའི་གཏམ་གླེང་སྐྱིད་སྡུག་གི་འདུ་འཛོམས་སར་རྒྱ་ནག་གི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས་སྒྱུ་རྩལ་བ་ Huang ལགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཚོན་རྩི་ནག་པོ་དང་སྐྱག་གཅིན་གཡུག་སྟེ་གནོད་འཚེ་བསྐྱལ་ཐབས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་ཞིག་ཀྱང་སྤེལ་ཡོད་པ་དང་།  སྐབས་དེར་ཐའེ་པེ་ཁྲིམས་རྩོད་པས་ཉེས་ཅན་པ་གང་ཟག་ ༢ འཛིན་བཟུང་གིས་ཉེས་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། 

ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལྔ་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་གིས་དེ་རིང་ཉིན་རྒྱབ་ཕྱག་ཚོད་ ༡ ཡོལ་ཙམ་ལ་བཞུགས་སྒར་རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་དུ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཞུས་སོང་། https://www.youtube.com/watch?v=s1q2zZOyGEk མཇལ་ཁའི་ཁྲོད་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཞལ་མཇལ་བྱུང་བར་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང་ཞེས་ཞུས་འདུག་པ་དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་དང་ལྷག་པར་ཨ་རིས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་འདུག་པ་མ་ཟད། ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་དང་། གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་མཉམ་གནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། བསམ་ཚུལ་དང་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བ་ལ་བསླབ་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་དང་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་རྒྱུར་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེས་མཛད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་འདུག མཇལ་ཁ་དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་ Jason Smith ཇེ་སོན་སི་མིཏ་ལགས་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་གནང་ཞིང་། མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་ Laura Friedman ལོ་རཱ་ཧྥ་ར་ཡིཌ་ལགས་དང་། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་ Andy Ogles ཨེན་ཌི་ཨོག་ལིས་ལགས། David Schweikert ཌེ་ཝིད་ལགས། Elise Stefanik ཨེ་ལིས་ལགས་བཅས་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་དང་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་གཅིག་ལྕོགས་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་དང་ཕྱི་དྲིལ་དྲུང་ཆེ་ཀརྨ་ཆོས་དབྱིངས་ལགས་ཆེད་ཕེབས་གནང་འདུག མཇལ་ཁ་གྲུབ་མཚམས་སུ་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་དང་ཚོགས་ཆུང་གི་སྣེ་ཁྲིད་པ་སྐུ་ཞབས་Jason Smith ལགས་ཀྱིས་འདི་ག་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདྲི་བར་ལན་འདེབས་གནང་བའི་ཁྲོད། དེ་རིང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་བ་དང་། བཀའ་བསྡུར་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་ཞེས་གསུངས་བ་དང་སྦྲགས། ཨ་རི་ནས་རྡ་རམ་ས་ལར་བར་རྒྱང་ཐག་རིང་པོ་ཡིན་ཡང་། ང་ཚོ་དེར་སླེབས་རྒྱུ་བྱུང་བ་དེ་ཧ་ཅང་གི་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་ཞེས་གསུངས་བ་མ་ཟད། ད་བར་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱིས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུས་དང་ཞུ་མུས་ཡིན་པ་གསུངས་སོང་། སྤྱིར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལྔ་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཁ་སང་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་མུམ་བྷེའི་ Mumbai ནང་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ Marco Rubio མཆོག་དང་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ Jaishankar མཆོག་གཉིས་དང་ལྷན་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཐོག་ལྷན་བཅར་ཞུས་འདུག་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཨ་རི་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་གི་འབྲེལ་ལམ་དང་། བདེ་འཇགས། རྒྱལ་སྲུང་། འཕྲུལ་ཆས། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་བདེ་འཇགས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་གྲོས་བསྡུར་གནང་ཡོད་འདུག རྩ་བའི་ཉེ་ཆར་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལྔ་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་ཆུང་གིས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་ཞུས་པའི་ཁྲོད། རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་དང་བོད་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་ལྷུག་པོ་བྱུང་ཡོད་། མཇལ་ཁའི་ཁྲོད་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀུན་ནས་མགོན་པོ་༸གང་ཉིད་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་སྐོར་བཀའ་གནང་བ་མ་ཟད། ༸གང་ཉིད་མཆོག་ནས་ཀྱང་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་མཛད་ཐུབ་པར་ཐུགས་སྤོབས་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐོར་བཀའ་སྩལ་ཡོད་པ་དང་སྦྲགས། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ནས་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་ཉེ་སྔོན་ཨ་རིར་རང་བཙན་ཐོབ་ནས་མི་ལོ་ ༢༥༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཐོག་རྒྱལ་ས་ Washington DC སྟེང་བཤམས་སྟོན་ཞུས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཕྱགས་རྟགས་སུ་འབུལ་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག །ཨ་རིར་རང་བཙན་ཐོབ་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་མྱུར་དུ་གསལ་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུས་ཡོད་པ་རེད།

ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དངོས་བྱུང་དོན་རྐྱེན་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་གློག་བརྙན། བསྟན་འཛིན། ཞེས་པའི་ནང་དུ་འཛམ་གླིང་ནང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་ཇོ་མོ་གླང་མར་ནེའུ་ཛི་ལེནྚ་གྱི་མི་སེར་ཨིཊ་མུནྚ་ཧི་ལཱ་རི་(Sir Edmund Hillary)མཉམ་དུ་ཐོག་མར་འཛེགས་མཁན་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་ལགས་ཀྱི་སྔར་ཆེར་མ་གྲགས་པའི་སྒེར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་སྟོན་བྱས་འདུག ཇེ་ནི་ཕར་པཱི་ཊོམ་(Jennifer Peedom)གྱིས་འཁྲབ་ཁྲིད་བྱས་པའི་གློག་བརྙན། བསྟན་འཛིན། ནི་དེ་སྔའི་ཇོ་མོ་གླང་མ་དང་འབྲེལ་བའི་གློག་བརྙན་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར། བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་ཀྱི་མི་ཚེའི་འགྲུལ་བཞུད་དེ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྟེ་བར་བཟུང་སྟེ་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་འདུག དེ་ཡང་གློག་བརྙན་ནང་དུ་སྔར་ཡོངས་སུ་མ་གྲགས་པའི་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེས་ཡུལ་དང་། བྱིས་དུས་ཀྱི་འཚོ་བ། གངས་འཛེགས་ལས་ཀའི་ནང་དུ་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཚུལ་སོགས་ཁོང་ཉིད་འཛམ་གླིང་སྟེང་སྐད་གྲགས་མ་ཆགས་པའི་སྔོན་གྱི་འཚོ་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཨིན་ཇིའི་ཇོ་མོ་གླང་མ་འཛེགས་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་British Everest expedition གྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༣ ལོར་ནིའུ་ཛི་ལེནྚ་གྱི་གངས་རི་འཛེགས་མཁན་ཨིཊ་མུནྚ་ཧི་ལཱ་རི་མཉམ་དུ། དཀའ་སྡུག་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་གངས་རི་མཐོ་ཤོས་སུ་གྱུར་བ་ཇོ་མོ་གླང་མར་ཐོག་མར་འཛེགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་སྟོན་བྱས་འདུག སྤྱིར་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་ལགས་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དང་མི་སེར་གང་ཡིན་ཐད་རྩོད་གཞི་ཡོད་ནའང་། ཨ་རིའི་གངས་རི་འཛེགས་མཁན་ཨེཊ་ཝེབ་སི་ཊར་ (Ed. Webster) གྱིས་བྲིས་པའི་དཔེ་དེབ་ཁ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ (Snow in the Kingdom) ཞེས་པའི་ནང་དུ་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་ལགས་བོད་མཁར་རྟ་རུ་སྐྱེས་ཤིང་། ཆུང་དུས་བོད་ནང་གང་འཚམ་བསྡད་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། གློག་བརྙན་ནང་དུའང་ཁོང་རང་གི་ཆུང་དུས་ཀྱི་བོད་ནང་གི་འཚོ་བ་དང་། གངས་རིར་འཛེགས་རྒྱུའི་འདུན་པའི་སྐོར་གསལ་སྟོན་བྱས་འདུག   ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༠ ཙམ་ལ་ཁོང་གི་ཕ་མ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་དབང་གིས་བོད་ནས་བལ་ཡུལ་ཤར་ཁུམ་བུ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་དགོས་བྱུང་ཞིང་དེར་གཞིས་ཆགས་པ་དང་། རིམ་པས་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གླིང་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༣ ལོར་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་ལགས་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་རོ་བོ་མཐོ་ཤོས་ཇོ་མོ་གླང་མ་ཐོག་མར་འཛེགས་མཁན་དུ་གྱུར་ནས་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་རྗེས། བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཀས་ཁོང་ཉིད་ཕྱོགས་སོ་སོའི་མི་སེར་ཡིན་སྐོར་བསྒྲགས་ཏེ། བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་ལགས་རྒྱལ་ཁབ་གང་གི་མི་སེར་ཡིན་མིན་ཐད་ས་ཁམས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གླེང་གཞི་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས། ཁོང་འཚོ་བཞུགས་རིང་རང་གི་ནང་མིའི་རྒྱབ་ལྗོངས་གནས་ཚུལ་ཁ་གསལ་གསུངས་མེད་པ་དང་། ཁོང་རང་གི་རང་རྣམ། གངས་རིའི་སྟག ཅེས་པའི་ནང་དུའང་བལ་ཡུལ་གྱི་ཐ་མེ་གྲོང་གསེབ་ནང་དུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཚུལ་ཙམ་ལས་བྱིས་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོངས་རྫོགས་གསལ་སྟོན་གནང་མེད། ཕྱིས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩོད་གཞི་དེ་འཇམ་པའི་ཆེད་དུ་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་བལ་ཡུལ་གྱི་མངལ་ནས་སྐྱེས་ཤིང་། རྒྱ་གར་གྱི་པང་དུ་དུ་འཚར་བ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་དགོས་བྱུང་ཡོད། ཝེབ་ས་ཊར་གྱིས། “གལ་སྲིད་བསྟན་འཛིན་གྱིས་རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བཤད་ན། ཁོང་མི་རིགས་གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་རྩོད་གཞི་དེ་ཆེ་རུ་འགྲོ་སྲིད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་རང་གནས་ཡུལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མ་དགའ་བ་བྱེད་སྲིད་པ་རེད།” ཅེས་དང་། “ངའི་ཡིད་ཆེས་ལ་བསྟན་འཛིན་ནི་ཚོར་སྣང་སྐྱེན་ཞིང་མི་དྲང་པོ་ཞིག་རེད། ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་ལས་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི། ཁོང་གིས་རང་གི་ནང་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་ཐད་ཀར་རྫུན་བཤད་མེད་ལ། དེའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་བའང་བཤད་མེད།” ཅེས་བརྗོད་ཡོད། འཛམ་གླིང་ནང་གི་གངས་རི་འཛེགས་མཁན་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་གྲས་སུ་གྱུར་བ་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་གཙོ་འདོན་བྱས་པའི་གློག་བརྙན་དེའི་ནང་གི་འཁྲབ་སྟོན་པ་གཙོ་གྲས་སུ་དགའ་ལྡན་ཕུན་ཚོགས་(བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས།)དང་། ཀྲོམ་ཧི་ཊལ་སོན་ Tom Hiddleston (ཨིན་ཝཊ་ཧི་ལཱ་རི།) ཝི་ལེམ་གྲེ་ཕོ། Willem Dafoe (Colonel John Hunt) བསྟན་འཛིན་འཇིགས་མེད།(པ་སངས།) འཕྲིན་ལས་ལྷ་མོ།(ཟླ་བ།) བསྟན་འཛིན་དགྲ་ལྷ་སོགས་འདུག གློག་བརྙན་དེ་ཉེ་ལམ་ཀྲོ་རོན་ཀྲོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་ཐོག་གཟིགས་ཕུད་ཞུས་པ་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་Apple Tv ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་ ༡༦ ནས་བསྟན་འགོ་བཙུགས་འདུག་ལ། གློག་བརྙན་ལྟ་མཁན་མང་པོས་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གློག་བརྙན་དེར་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་མ་ཟད་གློག་བརྙན་དཔྱད་བརྗོད་གླེང་སྟེགས་ IMBD ཐོག་གློག་བརྙན་དེར་ཨང་ཐོབ་ 7.5/10 དང་། Rottentomatoes ཐོག་ ༩༨ % རག་འདུག་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་དཔྱད་བརྗོད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གློག་བརྙན་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་སྣང་མེད་དུ་ལུས་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ལེགས་སྐྱེས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་བརྗོད་བཞིན་འདུག གཞི་རྩའི་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་འགོ་སྟོད་ནས་བཟུང་ཡུ་རོབ་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་ཇོ་མོ་གླང་མར་འཛེགས་རྒྱུའི་འབད་རྩོལ་བསྟུད་མར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། མཐར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༣ ལོར་ཨིན་ཇིའི་ཇོ་མོ་གླང་མ་འཛེགས་རྒྱུའི་ལས་གཞིའི་ཁྲོད། བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་ལགས་དང་ནིའུ་ཛི་ལེནྚ་གྱི་སཱར་ཨིཊ་མུནྚ་ཧི་ལཱ་རི་གཉིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༣ ཟླ་བ་ ༥ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཇོ་མོ་གླང་མའི་རྩེར་འབྱོར་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ་བཀོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། དེའི་རྗེས་སུ་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གྲུབ་འབྲས་དེའི་བྱས་རྗེས་ཨིན་ཇིའི་ལག་ཏུ་ཤོར་ནས་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྣང་མེད་དུ་ལུས་ཡོད་པ་དང་། ཐེངས་འདིའི་ཇེ་ནི་ཕར་པི་ཊོན་གྱིས་བཟོས་པའི་གློག་བརྙན་བསྟན་འཛིན་གྱིས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་དེ་བསྐོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་འདུག ། ་

ཉེ་ལམ་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༩ ནས་ ༡༡ བར་ནོར་ཝེར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཀརྨ་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་དགོན་དུ་ཨིན་ཇིའི་མཚོ་གླིང་དང་། པོ་ལེནྜ། བྱང་ཡུ་རོབ། སྦལ་ཊིག་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་གནས་པའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཁག་དང་། བོད་རིགས་ཚོགས་པ་ཁག་བཅས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་སྐོང་འཚོགས་གནང་འདུག དེ་ཡང་ནོར་ཝེ་བོད་རིགས་ལྷན་ཚོགས་དང་། ནོར་ཝེ་བོད་དོན་ྲརྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་འོག་ཨིན་ཡུལ་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་ཚོགས་འདུ་དེའི་ཐོག ཨིན་ཡུལ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཚེ་རིང་དབྱངས་སྐྱིད་ལགས་དང་། དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཕྱོགས་བཞུགས་སྤྱི་འཐུས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ལགས་དང་། ཡུ་རོབ་བོད་རིགས་འབྲེལ་མཐུད་པ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་པོ་ལགས། ཌེན་མཱག་དང་། ནོར་ཝེ། སྭི་ཌན། ཕིན་ལེནྜ། ཨེསྟོ་ནི་ཡ། ལི་ཐུའེ་ནི་ཡ། ཨིན་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཚབ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་། པོ་ལེནྜ་དང་སྭི་ཌན་གཉིས་ནས་དང་བླངས་བོད་དོན་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་འབྲེལ་མཐུད་པ་གཉིས། དེ་བཞིན་ཨིན་ཡུལ་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་མཐུན་ཚོགས་དྲུག་གི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ནས་མཉམ་ཞུགས་གནང་འདུག ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག་གཙོ་བོ་མཉམ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཁག་ལ་གྲོས་བསྡུར་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་འདེད་ཟེར་བའི་ཁྲིམས་ཡིག་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་དེར་གདོང་ལེན་ཆེད་དུ་ནུས་པ་ལྡན་པའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུའི་ཐད་གྲོས་བསྡུར་གནང་འདུག་པ་མ་ཟད། སྐབས་དེར་ཚང་མས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ལས་གཞི་ཁག་གཅིག་བཏོན་པའི་ནང་། བོད་དོན་ཞུ་གཏུག་ཉིན་མོའམ་བདུན་ཕྲག་སྲུང་བརྩི་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་གི་དབང་བསྒྱུར་འོག་གི་མི་རིགས་རྣམས་ལ་ཁྲིམས་ཡིག་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་གསལ་བའི་འགྲེམ་ཡིག་འགྲེམས་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ། དེ་བཞིན་ཡུ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ཐབས་བྱུས་ལྡན་པའི་མཉམ་ལས་དང་། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་དང་གནད་ཡོད་མི་སྣ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་འབྲེལ་བ་རྒྱུན་མཐུད་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན་པ་རེད་འདུག སྐབས་དེར་ཨིན་ཡུལ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཚེ་རིང་དབྱངས་སྐྱིད་ལགས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ནང་རྒྱ་ཡིག་གཙོ་བོ་བཟོ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་ལ་གདོང་ལེན་ཆེད་དུ་བོད་མི་རྣམས་ལ་བོད་ཡིག་གང་མང་བཀོལ་སྤྱོད་གནང་རྒྱུའི་གལ་གནད་སྐོར་ནན་བརྗོད་གནང་བ་མ་ཟད། ཕ་མ་ཚོས་རང་གི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་བོད་སྐད་ཐོག་གང་མང་བཀའ་མོལ་གནང་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་གནང་འདུག་པ་དང་། ཕྱོགས་མཚུངས་ཕྱོགས་བཞུགས་སྤྱི་འཐུས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཀྱིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ནི་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཡིན་ཞེས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་དྲན་སྐུལ་གནང་བ་དང་སྦྲགས། ཚང་མས་བོད་དོན་ཐོག་ནུས་པ་གང་ཡོད་སྤུང་དགོས་པ་དང་འབྲེལ།  རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ཡིག་གསར་པ་དེས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་། ངོ་བོ་བཅས་ལ་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེན་ཕོག་སྲིད་པ་དེར་ངོ་རྒོལ་ཆེད་དུ་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་ཁང་གསར་འཛུགས་གནང་རྒྱུ་ཐོག་འབད་བརྩོན་གནང་དགོས་པ་གསུངས་འདུག དེ་བཞིན་ནོར་ཝེའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དང་། གསར་འགོད་པ། དངོས་བྱུང་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་སྐུ་ཞབས་ཊུར་སྦི་ཡན་ཕེ་རོ་ཝིག་ (Torbjørn Færøvik) ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ཡིག་དེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ངོ་བོ་སྲ་བརྟན་བཟོ་རྒྱུ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ། ས་མཚམས་གཅིག་གྱུར་དེ་ཚང་མའི་འགན་འཁྲི་བཟོ་རྒྱུ། དེ་བཞིན་མི་མང་ཁྲོད་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་གོང་མཐོར་གཏོར་རྒྱུར་དམིགས་ཡོད་པས་ཚང་མས་ཁྲིམས་ཡིག་དེར་གདོང་ལེན་གནང་དགོས་གལ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག  །ཁོང་གིས་ད་དུང་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་ནི་སྲིད་གཞུང་གི་ཞན་ཆ་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པ་ལས་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་མིན་ཞེས་དང་། ལྷག་པར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་གསར་པ་དེ་ཡང་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་བློ་ཉེ་བའི་མི་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ཁོ་ཚོའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་ཁྲིམས་ཡིག་དེ་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་འདུག གཞི་རྩའི་ཚོགས་འདུ་དེ་བཞིན་ནོར་ཝེ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་དང་། ནོར་ཝེ་བོད་རིགས་མཐུན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་འོག་ཨིན་ཡུལ་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོར་སྭི་ཌན་དང་། ཐེངས་གཉིས་པ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལོར་ཌེན་མག་ཏུ་འཚོགས་ཡོད་པ་རེད།