དེ་རིང་སྐབས་ ༡༨ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་ ༢ པའི་ལས་ཉིན་དང་པོའི་ཐོག་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང་བགྲོ་གླེང་གི་ལས་རིམ་ཐོག་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ཡང་དེ་རིང་སྐབས་ ༡༨ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་གཉིས་པ་དབུ་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་ལྟར། ལས་ཉིན་ ༡ པོའི་ཚོགས་ཐུན་ ༡ པོའི་ཐོག་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་མཆོག་ནས་ཚོགས་འདུ་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གཙོས་གཞུང་འབྲེལ་རྗེས་དྲན་དང་མྱ་ངན་གུས་འདུད་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ཁག་གི་ལས་དོན་གྲུབ་མཚམས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་ཆུ་སྐྱ་སྦྲ་གཉིས་ཚེ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་ལས་ཡུན་ནང་ལས་དོན་གང་དག་གནང་བ་དང་གྲུབ་འབྲས་ཇི་སོན་གྱི་ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་གྲོས་ཚོགས་སུ་སྙན་སྒྲོན་གནང་རྗེས། ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུ་དེའི་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་མང་དག་ཅིག་གིས་ཆ་ཤས་བཞེས་ཏེ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོ་གནང་སོང་།
སྐབས་དེར་ཆ་ཤས་བཞེས་མཁན་སྤྱི་འཐུས་ཕལ་མོ་ཆེས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་ཆུ་སྐྱ་སྦྲ་གཉིས་ཚེ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ཉེ་ལམ་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་དུ་ཆེས་ཐོག་མའི་གཞུང་འབྲེལ་འཚམས་གཟིགས་དང་འབྲེལ། ཁུལ་དེའི་མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་སློབ་དང་དྲི་བར་དྲི་ལན་ཁྲོད། དཔལ་༸རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལར་བཅའ་བཞུགས་སྐབས་སུ་སྐུ་ངལ་ཕྲད་པ་དང་འབྲེལ་ནས་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་ཁྲིམས་ཁང་ནང་དུ་གནད་དོན་དེ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་སྟབས། རིང་མིན་རྒྱ་གར་ཁྲིམས་ཁང་ནང་གི་གནད་དོན་རྣམས་གསལ་པོ་ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིར་ལོག་གནང་སྲིད་པ་སོགས་གསུངས་ཡོད་པར་བློ་ཕམ་དང་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་དང་། ལྷག་པར་དཔལ་༸རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གནད་དོན་དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ཁྲིམས་ཁང་ནས་དེ་སྔ་ནས་ཕྱིར་འཐེན་ཟིན་ཡོད་པས་འདི་ལྟ་བུའི་བཀའ་ལན་གནང་དགོས་དོན་ཇི་ཡིན་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུ་སྐབས། ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས། འཚམས་གཟིགས་ཁྲོད་ཁོང་ནས་དཔལ་༸རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་གར་ཁྲིམས་ཁང་ནང་མུ་མཐུད་གནས་བསྡད་ཡོད་སྐོར་གསུངས་ཡོད་པར་དགོངས་སེལ་དང་སྦྲགས། བཀའ་བློན་མཆོག་ནས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་དད་གུས་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐོར་བཀའ་ལན་གནང་སོང་།
མ་ཟད། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ངོས་ནས་དཔལ་༸རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཆེད་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་སྐུ་འཁོར་དང་ལྷག་པར་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མི་སྣའི་ལྷན་དུ་བཀའ་མོལ་གནང་བཞིན་པའི་ཁར། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ངོས་ནས་དཔལ་༸རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གལ་གནད་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ཤེས་བཞིན་པའི་ཐོག རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིར་ལོག་གནང་དགོས་པ་ཡང་ཡང་གསུང་བཞིན་ཡོད་སྐོར་ལུང་འདྲེན་གྱིས། བཀའ་ཤག་ངོས་ནས་༸རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱ་གར་ནང་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཆེད་མཐུན་འགྱུར་གང་ཡོད་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་སོང་།
དེ་བཞིན་སྤྱི་འཐུས་ཁག་གཅིག་གིས། ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཁྱབ་ཁོངས་ཆོས་སྡེ་ཁག་དང་རིག་གཞུང་བསྟི་གནས་ཁང་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་རྩ་ཆེའི་དཔེ་རྙིང་དང་ཡིག་རིགས་རྣམས་དུས་དང་འཚམས་པའི་ཉར་ཚགས་དང་སྲུང་སྐྱོབ་སླད་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ནས་བོད་ཀྱི་གྲངས་འཛིན་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་ལས་གཞི་ཞིག་སྤེལ་མུས་ཡིན་པ་བཞིན་ལས་གཞི་འདི་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང༌། ད་བར་ལས་གཞི་འདིའི་ཆེད་འགྲོ་སོང་ཕྱོགས་བསྡོམས་སྒོར་ཇི་ཙམ་སོང་ཡོད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུ་སྐབས་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་མཆོག་གིས། བོད་ཀྱི་གྲངས་འཛིན་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་ལས་གཞི་འདི་བཞིན་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལྟར་འགྲོ་མུས་ཡིན་ཀྱང་སྔ་ལོ་ཨ་རིའི་རོགས་ཚོགས་ (USAID) སྒོ་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་ཟླ་ཤས་ཕར་འགྱངས་ཞུ་དགོས་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལས་གཞི་འདིའི་ཆེད་ ༢༠༢༦།༣།༣༡ བར་འགྲོ་སོང་བསྡོམས་སྒོར་ས་ཡ་ལྔ་བཅུ་ང་བཞི་དང་ཉིས་འབུམ་ཁྲི་མེད་བརྒྱད་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་བཅུ་ཐམ་པ་སོང་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༢༦།༤།༡ ནས་ད་བར་བསྡོམས་སྒོར་ས་ཡ་བརྒྱད་དང་ལྔ་འབུམ་བདུན་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བཅུ་གཅིག སོང་ཡོད་པ་གསུངས་སོང་།
ཡང་སྤྱི་འཐུས་ཁག་གཅིག་གིས། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་དགོན་སྡེ་ཁག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ལ་ FCRA མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐོག་ནས་ཕྱི་དངུལ་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པའི་གནས་སྟངས་འོག་དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་པས། ད་ལྟའི་ཆར་ཁྱོན་དགོན་པ་ག་ཚོད་ལ་དེ་འབྲེལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུ་སྐབས་བཀའ་བློན་མཆོག་ནས། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དེབ་སྐྱེལ་ཟིན་པའི་དགོན་སྡེ་ཁྱོན་ ༦༣ ཡོད་པ་དང་། དེབ་སྐྱེལ་བྱས་མེད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་སྟབས། ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ངོས་ནས་དགོན་སྡེ་ཁག་རྣམས་རིམ་པས་དེ་ལྟར་ཡིག་ཆ་རག་ཐུབ་པར་འབད་བརྩོན་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་སོང་།
ཕྱོགས་མཚུངས་སྤྱི་འཐུས་ཁག་གཅིག་གིས། དགོན་སྡེ་ཁག་གི་དཔེ་ཁྲིད་དང་སྐད་ཡིག་དགེ་རྒན་གྱི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ། ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ངོས་ནས་དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་རྣམས་ལ་ཟླ་རེར་དོད་སྒོར་ ༣༠༠༠ ལས་སྤྲོད་ཀྱི་མེད་སྟབས། དགོན་སྡེ་ཁག་གི་བཤད་གྲུབ་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་སྲ་བརྟན་ཡོང་བར་དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་རྣམས་ནི་མེད་ཐབས་ཡིན་པ་གསལ་སྟོན་ཐོག ཁོང་རྣམས་ལ་ལོ་རེར་འཕྲོད་བསྟེན་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཞུ་སྐུལ་གནང་བ་ལྟར། བཀའ་བློན་མཆོག་ནས་དེ་འབྲེལ་མཐུན་འགྱུར་སྦྱོར་བར་འབྲེལ་ཡོད་དང་གོ་བསྡུར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་སོང་།
བགྲོ་གླེང་ཐོག་གཞན་ཡང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གཏན་འབེབས་དང་ཕྱི་ཟླ་ ༧ པའི་ཚེས་ ༡ ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པའི་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་སྐུལ་སྤེལ་ཟེར་བའི་ཁྲིམས་གསར་པ་དེས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་གཞི་འཛིན་ས་བཟོས་ཡོད་སྟབས། དེས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བཟོ་བཞིན་པའི་ཁྲོད་འདིར། ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ངོས་ནས་དེ་འབྲེལ་གདོང་ལེན་གནང་གལ་ཆེ་བ་མ་ཟད། ལྷག་དོན་ད་སྐབས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་དང་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ། དེ་བཞིན་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་མཐོ་སློབ་ཐོན་པའི་བོད་རིགས་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ལ་ཟླ་དྲུག་རིང་རིག་གནས་ཟབ་ཁྲིད་གནང་བཞིན་པ་དག་ལ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་མཁན་ལོ་རེ་བཞིན་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་འཚབ་དང་སྦྲགས། དེ་འབྲེལ་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕ་མ་དང་ཕྲུ་གུ་སོ་སོའི་ངོས་ནས་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་ཞུ་སྐུལ་གནང་སོང་།
